طراحی الگوی فرهنگ سازمانی حمایتی در راستای نگهداشت کارکنان نسل زِد در محیط کاری دولتی

صیدمحمدی, جعفر; شیری, اردشیر

doi:10.22034/jhrs.2025.527478.2429

طراحی الگوی فرهنگ سازمانی حمایتی در راستای نگهداشت کارکنان نسل زِد در محیط کاری دولتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

جعفر صیدمحمدی ¹

اردشیر شیری ²

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

² دانشیار، گروه مدیریت، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

10.22034/jhrs.2025.527478.2429

چکیده

زمینه و هدف: در سال‌های اخیر، ورود نسل زِد به بازار کار با ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود، سازمان‌ها را با چالش‌هایی مواجه کرده است. این نسل خواهان محیطی حمایتی، منعطف و مشارکتی است و روش‌های سنتی مدیریت پاسخ‌‏گوی نیازهایشان نیست. هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی فرهنگ سازمانی حمایتی در راستای نگهداشت نسل زِد در اداره‌های دولتی ایران است.
روش: این پژوهش کیفی و از نوع کاربردی است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. نمونۀ آماری پژوهش حاضر، ۱۹ نفر از خبرگان دانشگاهی و کارشناسان و مدیران اداره‌های دولتی شهر ایلام بود که به روش نمونه‌گیری گلولة برفی انتخاب شدند. به‌منظور بررسی روایی پژوهش، از روایی محتوایی استفاده و تأیید شد. به‌منظور بررسی پایایی، از راهبرد تأیید همکاران پژوهشی (دو کدگذار) استفاده و پایایی نتایج تأیید شد.
یافته‌ها: نتایج در نهایت به شناسایی ۱۲۵ کد باز اولیه منجر شد. این کدها در قالب ۱۸ مضمون فرعی و ۶ مضمون اصلی دسته‌بندی شدند. مضمون‌های اصلی عبارت‌اند از: رهبری حمایتی و تعامل‌محور؛ عدالت، امنیت و سلامت روانی؛ تأکید بر رشد فردی و یادگیری مداوم؛ ارتباطات انسانی و فرهنگ مشارکتی؛ تنوع‌پذیری، انعطاف و سبک زندگی نسل زِد و انگیزش؛ معنا و پیوند با سازمان.
نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که نسل زِد، به محیط کاری متفاوتی نیاز دارد. نتایج این پژوهش بر ضرورت فرهنگی مشارکتی و انسانی در سازمان‌های دولتی تأکید دارد و به نگهداشت، انگیزش و بهره‌وری نسل زِد کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها

فرهنگ سازمانی

فرهنگ سازمانی حمایتی

محیط کار دولتی

نسل زد

نگهداشت کارکنان نسل زِد

عنوان مقاله English

Formulating of a Supportive Organizational Culture Model to Retain Gen-Z Employees in the Public Sector Workplace

نویسندگان English

Jafar Sidmohamadi ¹

Ardeshir Shiri ²

¹ MSc. Student, Department of Business Management, Faculty of Humanities, Ilam University, Ilam, Iran.

² Associate Prof., Department of Management, Faculty of Humanities Ilam University, Ilam, Iran.

چکیده English

Background & Purpose: In recent years, the entry of Generation Z into the labor market, with its unique characteristics, has posed new challenges for organizations. This generation seeks a supportive, flexible, and participatory work environment, and traditional human resource management approaches fail to meet their expectations. The purpose of this study is to designing a pattern of supportive organizational culture model to retain Generation Z in Iranian government departments.
Methodology: This research is qualitative in nature and applied in purpose. Thematic analysis was employed to analyze the data. The study sample consisted of 19 individuals, including academic experts, specialists, and managers from public organizations in Ilam city, selected through snowball sampling. To ensure research validity, content validity was utilized and confirmed. Reliability was assessed using the researcher triangulation strategy (two coders), and the results were validated.
Findings: The findings led to the identification of 125 initial open codes, which were categorized into 18 sub-themes and 6 main themes. These main themes include: supportive and interactive leadership; justice, safety, and psychological well-being; emphasis on individual growth and continuous learning; human communication and participatory culture; diversity, flexibility, and Generation Z’s lifestyle; and motivation, meaning, and organizational connectedness.
Conclusion: The results indicate that Generation Z requires a distinctly different work environment compared to previous generations. The study highlights the necessity of establishing a participatory and human-centered organizational culture within public institutions. Such a culture is essential for enhancing retention, motivation, and productivity among Generation Z employees.

کلیدواژه‌ها English

Organizational culture

Supportive organizational culture

Public sector work environment

Generation Z

Retention of Generation Z employees

احمدی، مهدی؛ صوفیابادی، مریم؛ عسگری، ناصر و سید زمانی، سیده فاطمه (1403). پیام نسل Z به مدیران: انتظارات ما از محیط کار. مطالعات منابع انسانی، 14(3)، 1-35.

اشرفی، جواد؛ زاهدی، شمس‌السادات و منتظری، محمد (1402). ارائه مدل ساختاری ـ تفسیری مبتنی بر شناسایی و اولویت‌بندی ترجیحات نسل Z منابع انسانی در سازمان‌‌های دولتی ایران. مطالعات رفتار سازمانی، 12(2)، 35-74.

اکبری، سهند؛ قلی‌پور، آرین و نرگسیان، عباس (1401). بایسته‌های سیستم مدیریت عملکرد کارکنان نسل Z در بازار سرمایه: رویکرد تحلیل تم. مطالعات منابع انسانی، 12(2)، 54-77.

پوراحمدی، معین؛ جعفری‌نیا، سعید؛ وکیلی، یوسف و حسن‌پور، اکبر (1404). الگوی نظام مدیریت منابع انسانی متناسب با نسل جدید Z در سازمان‌های اجرایی با رویکرد تحلیل مضمون. مدیریت دولتی، 17(1)، 75-121.

خدادادی قلعه سلیمی، داود؛ مرتضوی، مهدی؛ معمارزاده طهران، غلامرضا (1398). گونه‌شناسی سازمان‌های بخش عمومی و دولتی ایرانی منطبق بر عوامل فرایندی و ساختاری مترتب بر آن‌‏ها، نشریه خط‌مشی‌گذاری عمومی در مدیریت، 10(2)، 41-54.

رستگار، عباسعلی؛ ویشلقی، مهدیه و فرهنگ‌فلاح، حمیده (1401). تأثیرگذاری و تأثیرپذیری ترجیحات کاری کارکنان نسل هزاره در سازمان‌‌های دولتی با استفاده از رویکرد دیمتل، فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی، 13(51)، 143-166.

رمضانی، یوسف؛ رفیع‌‌زاده، زهرا؛ انوری، قاسم و ترابی، شقایق (1403). تحلیل کمی روابط چندگانه فرهنگ سازمانی حمایتی، عملکرد رهبری، رضایت شغلی، اعتماد سازمانی و درگیری شغلی، پژوهشنامه مدیریت تحول، 6(1)، 240-277.

ضیایی، محمدصادق و نرگسیان، جواد (1402). ارائه مدل نگهداشت استعداد در بین کارکنان نسل Z سازمان‌های دولتی. مطالعات منابع انسانی، 13(1)، 26-56.

قیومی، محمد؛ توکلی، غلامرضا؛ سعادتمندی، علیرضا و محمدظاهری، محمد (1402). تأثیر چالش‌های پیشایندی حضور کارکنان نسل Z در سازمان‌های دولتی. علم مدیریت در صنعت، 2(4)، 609-630.

مرکز آمار ایران (1402). گزارش نیروی کار فعال در ایران. بازیابی از وبسایت مرکز آمار ایران.

میجانی، محدثه؛ زارع، حمید و خنیفر، حسین. (1401). طراحی مدل مدیریت منابع انسانی برای کارکنان نسل Z با استفاده از رویکرد داده بنیاد. مدیریت منابع انسانی پایدار، 4(7)، 191-213.

Aggarwal, A., Sadhna, P., Gupta, S., Mittal, A. & Rastogi, S. (2020). Gen Z entering the workforce: restructuring HR policies and practices for fostering the task performance and organizational commitment. Journal of Public Affairs, 1-18.

Chen, X., Masukujjaman, M., Al Mamun, A., Gao, J. & Makhbul, Z. K. M. (2023). Modeling the significance of work culture on burnout, satisfaction, and psychological distress among the Gen-Z workforce in an emerging country. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-12.

Chillakuri, B. (2020). Understanding generation Z expectations for effective onboarding. Journal of Organizational Change Management, 33(7), 1277-1296.

Daniel, D. & Sanjaya, R. (2024). An Examination of Factors Influencing Turnover Intentions Among Generation Z Employees. Banking & Management Review, 12(2), 106-118.

Deloitte. (2019). Global Human Capital Trends: Leading the social enterprise - Reinvent with a human focus. Deloitte Insights.

Dobrowolski, Z., Drozdowski, G. & Panait, M. (2022). Understanding the impact of Generation Z on risk management—A preliminary views on values, competencies, and ethics of the Generation Z in public administration. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(7), 3868.

Fitria, N., Muttaqien, F. & Rizki, V. L. (2024). The influence of career development and organizational culture on gen z employee retention. International Journal of Global Accounting, Management, Education, and Entrepreneurship, 5(1), 159-163.

Hidayah, N., Arifin, S., Pratama, D. P. A., Kurniawati, Dominggus, T. B., Suprapto, A. A. & Nurcahyanti, A. (2023). Community Empowerment Through Optimizing Local Wisdom as a Support for The Value of Economic Life. TGO Journal of Community Development, 1(2), 30–38.

Jayathilake, H.D. & Annuar, N. (2020). Exploring HRM practices to retain Generation-Z in information technology Sector: a systematic literature review. International Journal of Business and Technopreneurship, 10(1), 79-99.

Judijanto, L., Sofyan, I. R., Rustiawan, I. & Triastuti, U. Y. (2025). The Effect of Performance-Based Compensation, Collaborative Work Environment, and Organizational Culture on Generation Z Employee Motivation in the Food and Beverage (F&B) Industry in Indonesia. West Science Interdisciplinary Studies, 3(1), 207-214.

Lambe, K. H. P. (2024). Unlocking Gen-Z employee potential: The role of strategic leadership and organizational culture. Brazilian Journal of Development, 10(11), e74718-e74718.

Leslie, B., Anderson, C., Bickham, C., Horman, J., Overly, A., Gentry, C., Callahan, C. & King, J. (2021). Generation Z perceptions of a positive workplace environment. Employee Responsibilities and Rights Journal, 33(3), 171-87.

Lhakard, P. (2024). Organizational citizenship behavior for preparing gen-z in the modern era: a comprehensive review. World Journal of Management Science, 2(2), 64-71.

McCrindle, M. & Fell, A. (2019). Understanding generation Z: recruiting, training and leading the next generation. McCrindle Research Pty Ltd.

Meilani, Y.F.C.P., Tan, J.D., Murwani, F.D., Bernarto, I. & Sudibjo, N. (2021). Motivating and retaining generation Z faculty members in private universities. Journal of Educational and Social Research, 11(1), 245-255.

Murvanidze, E. (2020). Understanding generation Z as a future workforce and its perception of the global trends in organizational design. Master’s thesis in international business administration, Tallinn University of Technology, School of Business and Governance.

Ningsih, L. A. (2024). Literature analysis: the role of positive psychology on work motivation of generation z employees. In International Seminar Conference of Economics and Business Excellence, 1(1), 459-470.

Ratajczak, J. (2020). Recruitment and motivation of generation Z in the face of the employee’s market. Research Papers in Economics and Finance, 4(1), 37-50.

Rinjani, H. (2025). Attracting Indonesia’s Generation Z to Work in the Public Sector: Measuring the Roles of Public Service Motivation (PSM) and Organization Reputation at Otoritas Jasa Keuangan (Doctoral dissertation, Universitas Gadjah Mada).

Rohayati, T., Destalani, A. A., Arizka, H. D., Fahrezi, M. D. & Dwidienawati, D. (2023). Impact of job satisfaction, positive organizational culture and meaningful work on turnover intention in Gen Z. WSEAS Transactions on Systems, 22, 613-621.

Rudy, R., Widjaja, B. T. & Tecoalu, M. (2023). The effect of job satisfaction and self-efficacy on organizational commitment mediated by organizational culture in generation z age span. Enrichment: Journal of Management, 13(3), 2002-2012.

Saxena, A. (2024). Mentoring at work: a talent development tool for Gen Y and Gen Z. Development and Learning in Organizations: An International Journal, 38(1), 23-26.

Schroth, H. (2019). Are you ready for gen Z in the workplace? California Management Review, 61(3), 5-18.

Schwartz, H. (2018). Corporate culture and performance. In The impact of organizational culture on employee engagement and performance. Harvard Business Review Analytic Services.

Sopiah, S., Kurniawan, D. T., Nora, E. & Narmaditya, B. S. (2020). Does talent management affect employee performance?: The moderating role of work engagement. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(7), 335-341.

Twenge, J. M. (2017). iGen: Why Today’s Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant, Less Happy--and Completely Unprepared for Adulthood--and What That Means for the Rest of Us. Simon and Schuster.

Utomo, P. & Pratama, D. P. A. (2024). Penta Helix Model Approach Strategy Towards the Effectiveness of Stunting Reduction Programs in Surabaya City. International Journal of Entrepreneurship and Business Development, 07(05), 978–989.

Visier. (2021). Stop the Exit; A data-driven approach to retaining top talent. Visier Insights™ Report.

Xueyun, Z., Al Mamun, A., Masukujjaman, M., Rahman, M. K., Gao, J. & Yang, Q. (2023). Modelling the significance of organizational conditions on quiet quitting intention among Gen Z workforce in an emerging economy. Scientific reports, 13(1), 15438.