مدل ارتقای چابکی سازمانی مبتنی بر انعطاف‌پذیری منابع انسانی در صنعت بانکداری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت واقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌اباد، ایران

2 استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌اباد، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.22034/jhrs.2020.155360.1111

چکیده

زمینه و هدف: پارادایم چابکی برای ارتقای توانایی کامیابی در محیط پویا و ‌پیش‌بینی‌ناپذیر سازمان‌های امروزی مطرح شده است. از میان پیش‌نیازهای گوناگون ارتقای چابکی سازمانی پژوهش حاضر به مطالعۀ تأثیر انعطاف‌پذیری منابع انسانی پرداخته است.
روش‌شناسی: تحقیق حاضر از نگاه هدف کاربردی و از منظر نحوۀ گردآوری داده‌ها توصیفی - میدانی به شمار می‌آید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه بوده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل کارکنان بانک‌های ملت، تجارت، صادرات و مسکن شهرستان تبریز است که 262 نفر از آنها به روش تصادفی به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز با کمک مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار ایموس انجام شده است.
یافته‌ها: مؤلفه‌های انعطاف‌پذیری وظیفه‌ای، مهارتی و رفتاری به ترتیب از بیشترین نقش در تبیین چابکی سازمان برخوردار بوده‌اند. همچنین این مولفه‌ها همبستگی قوی با یکدیگر دارند.
نتیجه‌گیری: سازمان‌ها با داشتن نگرش راهبردی به انعطاف‌پذیری منابع انسانی می‌توانند توان فکری و ذهنی سازمان را در راستای رسالت و مأموریت‌های آن در محیط رقابتی امروزی تقویت کنند و الزامات و پیش‌نیازهای چابکی سازمانی را فراهم آورند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model of Organizational Agility Improvement Based on Human Resources Flexibility in Banking Industry

نویسندگان [English]

  • Mohsen Arefnejad 1
  • Reza Sepahvand 2
  • Samad Rahimi Aghdam 3
1 Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Management and Economic, Lorestan University, Khorramabad, Iran
2 Professor, Department of Management, Faculty of Management and Economic, Lorestan University, Khorramabad, Iran
3 Assistant Professor, Department of Management, Faculty of Management, Tabriz University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Background & Purpose: The agility paradigm has been proposed to improve the ability to succeed in dynamic and unpredictable environments at modern organizations. Out of various prerequisites to organizational agility improvement, this study analyzed the effect of human resources flexibility.
Methodology: This is an applied descriptive field study, in which a questionnaire was used as the data collection tool. The statistical population included the employees working at Bank Mellat, Bank Tejarat, Bank Saderat, and Bank Maskan in Tabriz. The random sampling method was employed to select 262 employees as the statistical sample, and the structural equation modeling (SEM) technique was used for data analysis in AMOS.
Findings: Task, competence, and behavior flexibility components had the greatest roles in explaining organizational agility. These components were also strongly correlated with each other.
Conclusion: Having a strategic attitude towards human resources flexibility, organizations improve their intellectual and subjective abilities to accomplish their missions in today’s competitive environment and meet the prerequisites to organizational agility.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Agility
  • Human Resources Flexibility
  • task flexibility
  • competence flexibility
  • behavior flexibility
ابراهیمیان جلودار، سید یاسر و ابراهیمیان جلودار، سید محمود (1390)، «چابکی سازمانی: سرعت پاسخ‌گویی و انعطاف‌پذیری» سازمانی، توسعه انسانی پلیس، شماره 39، ص 34-13.

جوانمردی، محمد؛ زنجیرچی، سید محمود؛ کرباسیان، مهدی؛ خبوشانی، اعظم (1390)، «شناسایی عوامل مؤثر بر افزایش سطح چابکی سازمان با رویکرد شبکه عصبی RBF برای ارتقا پدافند غیرعامل»، مجله علوم و فناوری‌های پدافند غیرعامل، شماره 2، 82-71.

حمیدی، ناصر؛ حسن‌پور، اکبر؛ کیایی، مجتبی و موسوی، سید حمید (1388)، نقش مدیریت منابع انسانی در چابکی سازمانی، مجله مدیریت صنعتی دانشگاه آزاد سنندج، 4(8)، 127-111.

خورشید، صدیقه؛ محفوظی موسوی، سید حسن (1389) مدل سنجش و تحلیل نیاز سازمان‌های تولیدی به چابک شدن با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه و رویکرد فازی. مدیریت صنعتی. 2 (4)، 56-37.

رجب‌زاده قطری، علی؛ سیدحسینی، سید محمد؛ البرزی، محمود؛ رضوی، مصطفی و رمضانی، علی (1391)، طراحی مدل پویای چابکی کسب‌وکار در سازمان‌های تولیدی با رویکرد سیستم‌های پویا، پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، دوره 2، شماره 1.

سیدنقوی، میرعلی؛ حقیقی کفاش، مهدی؛ نجفی کلیانی، وحید (1391)، انعطاف‌پذیری منابع انسانی و عملکرد سازمان در صنعت بیمه، فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، سال 22، شماره 67.

ضیایی، محمدصادق؛ حسن قلی پور، طهمورث؛ عباسپور، عباس و یاراحمدزهی، محمدحسین (1391)، تبیین مدل توسعه قابلیت‌های فردی سرمایه انسانی با هدف چابک سازی بنگاه‌های کوچک و متوسط، پژوهش‌های مدیریت عمومی، سال پنجم، شماره 15، ص 44-27.

عباسی، رسول؛ باباشاهی، جبار؛ افخمی اردکانی، مهدی و فراهانی، داود (1392)، بررسی تأثیر انعطاف‌پذیری منابع انسانی بر کارآفرینی سازمانی: تبیین نقش میانجی فرهنگ انطباق‌پذیری، فصلنامه مدیریت فرهنگ‌سازمانی، دوره یازدهم، شماره اول، ص 87 - 106.

قاسمی، وحید (1392)، مدل‌سازی معادله ساختاری در پژوهش‌های اجتماعی با کاربرد Amos Graphics، انتشارات جامعه‌شناسان، چاپ دوم.

کیایی، مجتبی (1389)، چابکی سازمانی و کارکنان چابک، مدیریت دولتی، 1(1)، 117-93.

محمدی، علی؛ امیری، یاسر (1391)، ارائه مدل ساختاری تفسیری دستیابی به چابکی از طریق فناوری اطلاعات در سازمان‌های تولیدی، مدیریت فناوری اطلاعات، دوره 4، شماره 13، ص 134-115.

مشبکی، اصغر (1377)، تغییر سرچشمه بالندگی در سازمان؛ چگونه آن را اجرا کنیم؟ فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع)، شماره 5، ص 148 – 127.

ملاحسینی، علی و مصطفوی، شهرزاد (1386)، ارزیابی چابکی سازمان با استفاده از منطق فازی، ماهنامه تدبیر، سال هیجده‌ام، شماره 186.

نیک پور، امین؛ برکم، یاسر (1391)، چابکی سازمانی و مدل دست‌یابی به یک سازمان چابک، راهبرد یاس، شماره 30.

یعقوبی، نورمحمد؛ شکری، علی و راحت دهمرده، محبوبه (1391)، مطالعه توانمندسازهای ساختاری چابکی سازمانی در نظام بانکی، اندیشه مدیریت راهبردی، سال ششم، شماره اول، پیاپی 11، ص 158-133.

Asakiewicz C. (2011), Business Investments In It: Managing Integration Risks. IT Professional Magazine; 13(4): 41-5.

Atkinson, J. (1994). Manpower strategies for flexible organizations. Personnel Management, 28-31.

Beltran-Martin, I., Roca-Puig, V., Escrig-Tena, A., & Bou-Llusar, J. C. (2008). Human Resource flexibility as a Mediating Variable between High Performance Work Systems and Performance. Journal of Management, 34, 1009-1044.

Bhattacharya, M. , Gibson, D. E. , and Doty, D. H. (2005), The Effects of Flexibility in Employee Skills, Employee Behaviors, and Human Resource Practices on Firm Performance. Journal of Management, 31, pp. 622–640.

Börjesson, A. & Mathiassen, L. (2005). “Improving Software Organizations: Agility Challenges and Implications,” Information Technology & People, Vol. 18 No. 4, pp. 359-382.

Bottani, E. (2008). "on the assessment of enterprise agility: issues from two case studies". International journal of logistics: Research and Applications. Vol. 00. No. 0. Pp.1-18.

Bottani, E. (2009). "A fuzzy QFD approach to achieve agility". International journal of Production Economics. Vol. 119. No. 2. Pp. 380-391.

Bozbura, F. TUNIC, (2004), " Measurement and Application of Intellectual Capital in Turkey", The Learning Organization, vol. 11,No.4/5.

Braunscheidel M., Suresh N., (2009) - The organizational antecedents of a firm’s supply chain agility for risk mitigation and response. Journal of Operations Management. 27 (2009) 119–140.

Breu K. & Hemingway C.J & Strathern M. (2001) "Workforce Agility: The New Employee Strategy for The Knowledge Economy". Journal of Information Technology, Vol.17, pp.21-31.

Dove, R. (1999). Knowledge management, response ability, and the agile enterprise, Journal of Knowledge Management, Vol. 3·,No. 1·, pp.18–35.

Dove, R. (2001). Response Ability: The Language, Structure, and Culture of Agile Enterprise, New York: Wiley.

Fliedner D., Vokurka R. J. (1997), Agility: Competitive Weapon of The 1990s & Beyond? Production & Inventory Management Journal; 38(3): 19−24.

Fraser, K., & Hvolby, H.-H. (2010). Effective team working: can functional flexibility act as an enhancing factor? Team Performance Management, 16, 74-94.

Goldman S.L., Nagel R.N. (1993), Management, Technology & Agility: The Emergence Of A New Era In Manufacturing. International Journal of Technology Management, 8(1/2): 18-38.

Goldman, Steven, Nagel, Roger, and Preiss, Kenneth (1995) "Agile Competitors and Virtual Organizations", New York: Van Nosteand Reinhold.

Gunasekaran A., Lai K.H., Edwin Cheng T.C. (2008); "Responsive supply chain: A competitive strategy in a networked economy"; Omega 36.

Gunasekaran, A. (1998). "Agile manufacturing: enablers and an implementation framework". International Journal of Production Research. Vol. 36. No. 5. Pp. 1223-1247.

Gunasekaran, A. (1999). "Agile manufacturing: A framework for research and development". International Journal of Production Economics. Vol. 62. No. 1-2. Pp. 87-105.

Huang C.Y, Nof S. (1999), Enterprise Agility: A View From The Prism Lab. International Journal Of Agile Management Systems;1: 51–61.

Jane McK., Paul A.; (2012), "Learning to lead the knowledgeable organization: Developing leadership agility"; Strategic HR Review, Vol. 11 Iss: 6.

Karman.A ,(2019). The role of human resource flexibility and agility in achieving sustainable competitiveness. International Journal of Sustainable Economy.11(4). pp.324 – 346.

Lin C-T, Chiu H and Chu P-Y, (2006). Agility index in the supply chain. International Journal of Production Economics. 100: 285–299.

Molleman, E. & Slomp, J. (1999). Functional flexibility and team performance. International Journal of Production Research, 37.

Nagel, R. & Dove, R. (1991).“21st Century Manufacturing Enterprise Strategy: An Industry,” Led View of Agile Manufacturing, Vol. I and II, Iacocca Institute, Lehigh University.

Ngoa, H.Y. & Loi, R. (2008). Human resource flexibility, organizational culture and firm performance: an investigation of multinational firms in Hung Kong. The Journal of Human Resource Management, 19, 1654-1666.

Ronald E. Mc. (1999) Internet Technology: Contributing To Agility In The Twenty- First Century. International Journal Of Agile Management Systems; 1(1): 7-13.

Saha, N., Gregar, A., & Sáha, P. (2017). Organizational agility and HRM strategy: Do they really enhance firms' competitiveness? International Journal of Organizational Leadership, 6, 323-334

Sanchez, R. (1995), Strategic Flexibility in Product Competition, Strategic Management Journal, 16, pp. 135–159.

Sharifi H., Zhang Z, (1999); "A methodology for achieving agility in manufacturing organizations: An introduction"; International Journal of Production Economics, 62.

Sharifi, H. & Zhang, Z. (2001). “Agile Manufacturing in Practice. Application of a Methodology,” International Journal of Operations & Production Management, Vol. 21(5), pp. 772-794.

Swafford PM, Ghosh S and Murthy NN. (2006). A framework for assessing value chain agility. International Journal of Operations & Production Management. 26(2).

Torng Lin, C and et al (2005), Agility evaluation using fuzzy logic, Int. J. Production Economics, pp.1-16

Valverda, M. Tregaskis, O. & Brewster, C. (2000). Labor Flexibility and Firm Performance. IEAR, 6.

Wright, P. & Snell, S. (1998). Toward a Unifying Framework for Exploring Fit and Flexibility in Strategic Human Resource Management. Academy of Management Review, 23, 756-772.

Yaghoubi, N. M., Kazemi, M., RahatDahmardeh, M. & Arhami, F. (2011). "Organizational Agility: A Way to Import the Advantageous Aspects of Competitive Market (An Analytical-Comparative Approach on Agility Models)". Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business. Vol. 2. No. 12. Pp. 766-783.

Young-Ybarra C, Wiersema M. (1999), Strategic flexibility in information technology alliances: the influence of transaction cost economics and social exchange theory. Organization Science;10, pp. 439–59.

Yusuf Y.Y., Al-Dabass D., Gunasekaran A., Ren J. (2001), A Mathematical Modelling Framework for Agile Manufacturing Systems, Conference Proceedings of The Uk Simulation Society, Cambridge, 216-22.

Zhang Z., Sharifi H. (2007), Towards Theory Building In Agile Manufacturing Strategy A Taxonomical Approach. IEEE Transactions on Engineering Management; 54(2): 351-370.