دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری دانشکده مدیریت مطالعات منابع انسانی 2783-0624 16 1 2026 04 04 Developing a Data-Driven Culture Model in the Oil industry: A Congruence Analysis and Multiple-Case Study Approach طراحی الگو و تحلیل تجانس فرهنگ داده‌محور در صنعت نفت: رویکردی چندگانه 154 176 242740 10.22034/jhrs.2026.577261.2559 FA مرجان رستمزاد منصور دانشجوی دکتری، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0009-1977-6494 علی اصغر پورعزت استاد، گروه مدیریت دولتی و خط‌مشی‌گذاری، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-1875-3479 عباس نرگسیان دانشیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-0598-5630 محمدرضا اسمعیلی‌گیوی دانشیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2025 12 09 <strong><span>Background & Purpose:</span></strong><span> </span><span>Despite considerable investment in digital infrastructure across Iran’s oil industry, becoming genuinely data-driven requires more than adopting new technologies. It also depends on a deeper shift in organizational culture. This study therefore seeks to develop, assess, and contextualize a model of data-driven culture that reflects the institutional realities of Iran’s oil industry.</span> <strong><span>Methodology:</span></strong><span> The study adopted a qualitative, two-stage design. In the first stage, a systematic review was conducted of studies published between 2000 and 2025 and indexed in Web of Science and Scopus. After quality assessment, 69 articles were selected and analyzed using congruence analysis. In the second stage, an explanatory multiple-case study was conducted across three major organizations in Iran’s oil industry. Data were collected through document analysis and semi-structured interviews.</span> <strong><span>Findings:</span></strong><span> The findings suggest that data-driven culture in Iran’s oil industry is shaped by organizational values, underlying assumptions, artifacts, and symbols. However, these dimensions do not emerge in a uniform way; rather, they are influenced by hierarchical structures, institutional conditions, and security-related considerations. The results also show that data are often used to support and legitimize decisions, while their role as a central basis for decision-making remains limited.</span> <strong><span>Conclusion:</span></strong><span> The findings indicate that data-driven transformation in Iran’s oil industry is not simply a technological challenge, but a broader institutional and cultural one. The study proposes a contextualized model of data-driven culture that combines established theoretical perspectives with the structural, institutional, and governance characteristics of the industry. This model can provide a useful foundation for strengthening data-driven decision-making and supporting related organizational and policy initiatives.</span> <strong><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></strong><span lang="FA"> </span><span lang="FA">با وجود سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت‌های دیجیتال در صنعت نفت ایران، تحقق داده‌محوری مستلزم تحول فرهنگی فراتر از استقرار فناوری است. این پژوهش با هدف ساخت، ارزیابی و بومی‌سازی مدل فرهنگ داده‌محور در بستر نهادی صنعت نفت ایران انجام شد.</span> <strong><span lang="FA">روش:</span></strong><strong><span lang="FA"> </span></strong><span lang="FA">پژوهش با رویکرد کیفی و در دو مرحله انجام شد. در مرحلۀ نخست، مرور نظام‌مند مقاله‌های منتشرشده بین سال‌های 2000 تا 2025 در پایگاه‌های وب او ساینس و اسکوپوس صورت گرفت. پس از ارزیابی کیفی کیو وان، 69 مقاله انتخاب شد و همۀ مقاله‌ها از طریق تحلیل هم‌خوانی بررسی شدند. در مرحلۀ دوم، مطالعۀ موردی چندگانه تبیینی در سه سازمان اصلی صنعت نفت ایران اجرا شد. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شدند.</span> <strong><span lang="FA">یافته‌ها:</span></strong><strong><span lang="FA"> </span></strong><span lang="FA">ابعاد فرهنگ داده‌محور، شامل ارزش‌ها، مفروضات بنیادین، مصنوعات و نمادها در صنعت نفت شناسایی شدند؛ با این حال، این ابعاد در قالبی مشروط، سلسله‌مراتبی و متأثر از ملاحظات امنیتی بروز می‌یابند. داده‌ها اغلب نقش مشروعیت‌بخش دارند و هنوز به‌طور کامل به مبنای الزام‌آور تصمیم‌گیری تبدیل نشده‌اند.</span> <strong><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></strong><strong><span lang="FA"> </span></strong><span lang="FA">داده‌محوری در صنعت نفت بیش از آنکه مسئله‌ای فناورانه باشد، پدیده‌ای نهادی و فرهنگی است. پژوهش حاضر مدلی بومی‌شده ارائه می‌دهد که با واقعیت‌های ساختاری و حکمرانی این صنعت هم‌راستاست.</span> http://www.jhrs.ir/article_242740_a19619ae730e9df577fabce9ef96d0af.pdf