دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری دانشکده مدیریت مطالعات منابع انسانی 2783-0624 16 1 2026 03 21 Identifying and Analyzing Mechanisms for Developing Digital Culture in Large Telecom Companies: A Meta Synthesis and DEMATEL Approach شناسایی و تحلیل سازوکارهای توسعه فرهنگ دیجیتال در شرکت‌های بزرگ تلکام: رویکردی نوین با استفاده از فراترکیب و دیمتل 242742 10.22034/jhrs.2026.562713.2519 FA سید مرتضی یزدان پرست دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران مهدی شامی زنجانی استاد تمام دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران Journal Article 2025 12 19 Digital transformation is a critical driver for enhancing processes, business models, and strategies, particularly in large telecommunication companies, ensuring their competitive survival in today’s digital era. Central to this transformation is fostering a digital culture, yet comprehensive research offering a practical framework for its development and implementation is limited. This study investigates effective mechanisms for cultivating a digital culture in major telecom firms.<br>Conducted from July 2023 to October 2025, the research followed a three-stage strategy. First, a meta-synthesis of prior studies established an initial conceptual framework. Second, semi-structured interviews with 28 digital transformation experts tailored and enriched this framework for the telecom sector. Finally, the DEMATEL method analyzed cause-and-effect relationships among the identified mechanisms and prioritized them.<br>The study identified key mechanisms across several domains: defining the desired culture, facilitating vision-based discussions, assessing current cultural status, preparing the organization for change, reducing resistance, securing resources, empowering and training employees, reinforcing accountability, reengineering legacy systems and aligning processes, monitoring and enhancing culture, establishing knowledge-sharing networks, promoting internal success stories, designing faster decision-making processes, and developing a digital work environment.<br>This structured approach provides organizations with a systematic and effective pathway to develop a digital culture, enabling them to implement digital transformation successfully and sustain long-term competitive advantage. تحول دیجیتال به‌عنوان عامل کلیدی در بهبود فرایندها، مدل‌های تجاری و استراتژی‌ها، به‌ویژه در شرکت‌های بزرگ مخابراتی، برای حفظ مزیت رقابتی ضروری شده است. یکی از عوامل اصلی موفقیت در این مسیر، تقویت فرهنگ دیجیتال است؛ با این حال، پژوهش‌های جامعی که چارچوب عملی توسعه فرهنگ دیجیتال و سازوکارهای اجرایی آن را ارائه دهند، محدود هستند. این مقاله با هدف شناسایی سازوکارهای مؤثر در توسعه فرهنگ دیجیتال در شرکت‌های بزرگ تلکام انجام شد.<br>مطالعه در بازه تیر ۱۴۰۲ تا مهر ۱۴۰۴ با استفاده از یک استراتژی سه‌مرحله‌ای پیش رفت. ابتدا با روش فراترکیب، مطالعات پیشین تحلیل و چارچوب مفهومی پژوهش شناسایی شد. سپس، با ۲۸ نفر از خبرگان تحول دیجیتال مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند انجام گرفت تا چارچوب بومی‌سازی و غنی‌تر شود. در نهایت، روش دیمتل برای تحلیل روابط علت و معلولی میان سازوکارها و اولویت‌بندی آن‌ها به‌کار گرفته شد.<br>نتایج پژوهش نشان داد که توسعه فرهنگ دیجیتال شامل چند دسته اصلی است: تعریف فرهنگ مطلوب، ایجاد گفتگو و تضارب آرا، ارزیابی وضعیت فعلی، آماده‌سازی سازمان برای تغییر، کاهش مقاومت، تأمین منابع، توانمندسازی و آموزش کارکنان، تقویت مسئولیت‌پذیری، بازآفرینی و همسوسازی سیستم‌ها و فرایندها، پایش و ارتقا، ایجاد شبکه‌های داخلی تبادل دانش، ترویج داستان‌های موفقیت، طراحی فرایندهای سریع‌تر تصمیم‌گیری و توسعه محیط کار دیجیتال.این چارچوب به سازمان‌ها امکان می‌دهد فرهنگ دیجیتال را به‌صورت نظام‌مند و مؤثر توسعه دهند و تحول دیجیتال را در عمل تسهیل کنند.