نقش میانجی‌ سرمایۀ اجتماعی در تأثیر رهبری اخلاقی بر گرایش کارآفرینانۀ سازمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

10.22034/jhrs.2019.101360

چکیده

زمینه و هدف: در دنیای رقابتی و پویای امروزین آمادگی سازمان‌ها برای اقدامات کارآفرینانه به پیش‌نیاز مهمی برای بقا و اثربخشی آنها تبدیل شده ‌است. این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی‌ سرمایۀ اجتماعی در تأثیر رهبری اخلاقی بر گرایش کارآفرینانۀ سازمان انجام شده است.
روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی ـ پیمایشی است، جامعۀ آماری شامل شرکت‌های دانش‌بنیان واقع در پارک علم و فناوری شیخ بهایی اصفهان است که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای از 174 نفر از مدیران و کارکنان آن‌ها نظرخواهی شده است. از مدل‌یابی معادلات ساختاری با کمک نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس برای آزمون آزمون فرضیه‌ها استفاده شده است.
یافته‌ها: رهبری اخلاقی به طور مستقیم بر گرایش کارآفرینانه تأثیر مثبت داشته است. همچنین نقش میانجی سرمایۀ اجتماعی نیز در این رابطه تأیید شده است.
نتیجه‌گیری: مدیرانبا تکیه بر رهبری اخلاقی و انجام رفتارهای متناسب با هنجار می‌توانند از راه توسعۀ تعاملات میان‌فردی و ترویج این قبیل رفتارها در میان پیروان باعث افزایش سطح سرمایۀ اجتماعی در سازمان و به دنبال آن گرایش کارآفرینانه شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Mediating Role of Social Capital in Effect of Moral Leadership on Entrepreneurial Orientation of Organizations

چکیده [English]

Background and Objective: In today’s competitive and dynamic world, organizational readiness to take entrepreneurial actions has become an important prerequisite for organizational effectiveness and survival. This study aimed to analyze the mediating role of social capital in the effect of moral leadership on the entrepreneurial orientation of organizations.
Methodology: This is an applied-descriptive survey, in which the statistical population included the knowledge-based companies located in Sheikh Bahaei Science and Technology Park of Isfahan. The stratified sampling method was employed to survey 174 managers and employees. The structural equation modeling (SEM) was then used for hypothesis testing in SmartPLS.
Findings: Moral leadership had positive, direct effect on the entrepreneurial orientation. It was confirmed that social capital had a mediating role in this relationship.
Conclusion: Relying on moral leadership and showing normative behavior, managers can increase social capital of their organizations and the entrepreneurial orientation by developing interpersonal interactions and promoting normative behavior among followers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social Capital
  • moral leadership
  • Entrepreneurial Orientation
  • Knowledge-based companies
اسماعیلی، محمودرضا. موسوی نژاد، سیدهادی. شاه سیاه، ندا. (1394). گرایش به کارآفرینی سازمان در صنعت بیمه: تاکید بر نقش سرمایۀ اجتماعی و فرهنگ‌سازمانی. پژوهشنامه بیمه، 4، 43- 63.
باقری مجد، روح‌اله. مهاجران، بهناز. فلاح فرامرزی، محسن. (1394). بررسی روابط بین سرمایۀ اجتماعی، مشارکت سازمانی و سرمایه انسانی در نظام آموزش عالی. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 3، 207- 225.
حسین‌پور، داود. خانباشی، محمد. گنجی‌زاده مرادلو، حامد. رشید، علی اصغر. (1395). نقش سرمایۀ اجتماعی در تقویت رفتارهای شهروندی سازمانی و رفتارهای کارآفرینانه. مدیریت سرمایۀ اجتماعی، 3، 463- 482.
حسینی‌نیا، غلامحسین. مقدس فریمانی، شهرام. جعفری، آتنا. (1396). تأثیر گرایش کارآفرینانه شرکت‌های تعاونی تهیه و تولید نهاره‌ها و ادوات کشاورزی بر عملکرد آن‌ها: با در نظر گرفتن نقش تعدیل‌گری گرایش به بازار. تعاون و کشاورزی، 22، 1 – 35.
خوش‌چهره، محمد. حبیبی، نیک‌بخش. (1396). اثربخشی سرمایۀ اجتماعی در نظام توسعه ملی. فصلنامه مطالعات منابع انسانی، 24، 157-188.
دوستار، محمد. قاسمی دهشالی، حمیدرضا. (1395). بررسی رابطه بین رهبری اخلاقی مدیران یا سرمایۀ اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی کارکنان در سازمان‌های فرهنگی گیلان. جستارهای اجتماعی، 3، 91- 111.
ربیعی، علی. صادق‌زاده، حکمیه. (1390). بررسی رابطه سرمایۀ اجتماعی بر کارآفرینی. فصلنامه رفاه اجتماعی، 4، 191- 202.
زراعی، عظیم‌اله و بازار، عاطفه. (1395). تأثیر گرایش کارآفرینانه بر عملکرد کسب‌وکار منتج از ظرفیت جذب و آشفتگی بازار، کاوش‌های مدیریت بازرگانی. 15، 109-131.
سورانی یانچشمه، رضا. (1397). تأثیر رهبری اخلاقی بر اشتیاق شغلی با نقش میانجی جو سازمانی نوآورانه اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های آزاد شهر تهران (مورد مطالعه: شهر تهران). پژوهش در نظام‌های آموزشی، 40، 1010- 1027.
شجاعی، محمدحسین. زرندیان، ندا. اسماعیلی، سعیده. (1397). تأثیر رهبری اخلاقی بر رفتارهای نوآورانه کارکنان: با نقش میانجی رهبر – عضو و استقلال شغلی. فصلنامه توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 48، 131- 151.
طاهری‌زاده، آسیه. میرغفوری، سیدحبیب‌اله. ناصرصدرآبادی، علیرضا. (1397). رابطه‌ی سرمایۀ اجتماعی، کارآفرینی سازمانی و عملکرد سازمانی با استفاده از رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری: مورد مطالعه. مدیریت سلامت، 21 (72)، 77- 89.
عبدالشاه، محمد. مقیمی، مصطفی. خطیبی، سیدامیرمحمد. (1396). رهبری اخلاقی و تأثیر آن بر سرمایۀ اجتماعی در سازمان‌های خدماتی دولتی (مورد مطالعه: سازمان ثبت اسناد و املاک تهران). مدیریت سرمایۀ اجتماعی، 2، 264-245.
علیزاده کنگاچر، رضا. (1394). بررسی نقش میانجی انگیزش کارکنان در تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر کارآفرینی سازمانی. فصلنامه مطالعات منابع انسانی، 15، 125-146.
گل‌پرور، محسن. فریبا، پاداش. آتش‌پور، سیدحمید. (1389). مدل تقویت احساس انرژی، توانمندی و خلاقیت کارکنان از راه رهبری اخلاقی. سلامت در کار ایران، 7(3)، 4-11.
مبینی دهکردی، علی. رضادازه، آرش. دهقان نجم‌آبادی، عامر. دهقان نجم‌آبادی، منصور. (1391). تأثیر فرهنگ سازمانی بر گرایش کارآفرینانه سازمان (مطالعه موردی: شرکت خودروسازی زامیاد). توسعه کارآفرینی، 4، 47-66.
منتظری، محمد. پسندی‌پور، ندا. علیرضایی، اسدالله. (1395). تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر کارآفرینی سازمانی (مورد مطالعه: کسب‌وکارهای کوچک و متوسط منطقه ویژه اقتصادی سیرجان). مدیریت سرمایۀ اجتماعی، 4، 583- 605.
نوروزی، حسین. کاملی، علی رضا. بیگی، رؤیا. مهذبی، مهدی. (1394). بررسی تأثیر جو سازمانی بر عملکرد سازمانی کارکنان از راه سرمایه‌ی اجتماعی (مورد مطالعه: کارکنان شهرداری مناطق پنج گانه شهر رشت). مدیریت سرمایۀ اجتماعی، 1، 137- 154.
Akram, T. Lei, S. Hussain, S. T. Haider, M. J. & Akram, M. W. (2016). Does relational leadership generate organizational social capital? A case of exploring the effect of relational leadership on organizational social capital in China. Future Business Journal, 2(2), 116-126.
Andrews, R. (2010). Organizational social capital, structure and performance, Human Relation, 63(5): 583-608.
Brouthers, K. D. Nakos, G. & Dimitratos, P. (2015). SME entrepreneurial orientation, international performance, and the moderating role of strategic alliances. Entrepreneurship Theory and Practice, 39(5): 1161-1187.
Brown, M. E. & Mitchell, M. S. (2010). Ethical and unethical leadership: Exploring new avenues for future research. Business Ethics Quarterly, 20(4): 583–616.
Brown, M. E. Trevino, L. K. & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing. Organizational Behaviorand Human Decision Processes, 97: 117–134.
Castro, I. Galán, J. L. & Bravo, S. (2014). Entrepreneurship and social capital: evidence from a Colombian business incubator. Innovar, 24(1): 91- 100.
Chih-Hsing L. & Tingko, L. (2015). Promoting entrepreneurial orientation through the accumulation of social capital, and knowledge management. International Journal of Hospitality Management, 46(3): 138–150.
Chin, W. W. (1998). The Partial Least Squares approach to structural equation modeling. In: G. A. Marcoulides (Ed.), Modern Methods for Business Research, pp. 295-358. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Covin, J.G. & Lumpkin, G.T. (2011). Entrepreneurial Orientation Theory and Research: Reflections on a Needed Construct. EntrepreneurshipTheory & Practice, 35(5): 855-872.
Davis, J. L. Greg Bell, R. Tyge Payne, G. & Kreiser, P. M. (2010). Entrepreneurial orientation and firm. performance: The moderating role of managerial power. American Journal of Business, 25(2), 41-54.
De la Vega, R. (2016). Corporate Entrepreneurship, Entrepreneurial Orientationand Innovative Outcomes: Shedding Some Light on the Effect of the Focus ofInnovation. In United States Association for Small Business and Entrepreneurship. Conference Proceedings (p. HY1). United States Association for Small Business and Entrepreneurship.
Dhar, R. L. (2016). Ethical leadership and its impact on service innovative behavior: The role of LMX and job autonomy. Tourism Management, 57: 139-148.
Dharmadasa, P. (2009). Organisational Learning, Innovation and Performance in Family-Controlled Manufacturing Small and Medium-Sized Enterprises (SMEs) in Australia. Dissertation PHD Faculty of Business, Technology and Sustainable Development, Bond University.
Engelen, A. Kaulfersch, A. & Schmidt, S. (2015). The contingent role of top management's social capital on the relationship between entrepreneurial orientation and performance. Journal of Small Business Management, Available at http://onlinelibrary.wiley.com.
Franco, M. & Haase, H. (2013). Firm resources and entrepreneurial orientation as determinants for collaborative entrepreneurship. Management Decision, 51(3): 680-696.
Gholami, S. & Birjandi, M. (2016). The effect of market orientation and entrepreneurial orientation on the performance of SMEs. Journal of Current Research in Science, 11(1), 361-369.
Giessner, S. and Van Quaquebeke, N. (2010). Using a relational models perspective to understand normatively appropriate conduct in ethical leadership. Journal of Business Ethics, 95(1): 43-55
Grant, R. M. (1991). The resource-based theory of competitive advantage: implications for strategy formulation. California management review, 33(3): 114-135.
Johnson, S. Schnatterly, K. & Hill, A. (2013). Board Composition Beyond Independence: Social Capital, Human Capital, and Demographics. Journal of Management, 39(1): 232- 262.
Kafcheh, P. & Hosseini, S.E. (2015). Relationship between social capital and entreprenurship in developing countries (case stady: Kurdestan Province of Iran). ACRN Journal of Finance and Risk Perspectives, 4(1): 72-81.
Kalshoven K, Den Hartog D, De Hoogh A. (2011). Ethical leadership at work questionnaire (ELW). The Leadership Quarterly; 22(1): 51–69
Koh, TY; Rowlinson, S. (2012). Relational approach in managing construction project safety: a social capital perspective. Accident Analysis & Prevention, 48: 134-144.
Lumpkin, G. T. Cogliser, C. C. & Schneider, D. R. (2009). Understanding and measuring autonomy: An entrepreneurial orientation perspective. Entrepreneurship theory and practice, 33(1): 47-69.
Ma, Y. J. Kim, M. J. Heo, J. S. & Jang, L. J. (2012). The Effects Entrepreneurship and Market Orientation on Social Performance of Social Enterprise. In Int Conf Econ Market Manager, 28 (3): 60-65.
Miller, D. (1983). The correlates of entrepreneurship in three types of firms. Management Science, 29: 770-791.
Nahapiet, J. & Ghoshal, S. (1998). Social Capital, Intellectual Capital and the Organizational Advantage. Academy of Management Review. 23(2): 242-266.
Narayan, D. and L. Pritchett (2015), Cents and Sociability: Household Income and Social Capital in Rural Tanzania. Economic Development and Cultural Change, 47: 871-889
Piccolo, R.F; Greenbaum, R, Den Hartog, D.N & Folger, R (2010). The relationship between ethical Leadership and core job charecteristics. Journal ofBusiness and psychology, 27(3): 259-316.
Pittino, D. Visintin, F. & Lauto, G. (2017). A configurational analysis of the antecedents of entrepreneurial orientation. European Management Journal, 35(2): 224-237.
Prahalad, C. & Hammel, G. (1990). The core competence of the corporation. Harvard Business Review Journal, 68(3): 79-90.
Shirokova, G. Bogatyreva, K. Beliaeva, T. & Puffer, S. (2016). Entrepreneurial orientation and firm performance in different environmental settings: contingency and configurational approaches. Journal of Small Business and Enterprise Development, 23(3), 703-727.
Soriano, D. R. & Castrogiovanni, G. J. (2012). The impact of education, experience and inner circle advisors on SME performance: insights from a study of public development centers. Small Business Economics, 38(3): 333- 349.
Starrett, D. (2015). Social Institutions, Imperfect Information, and the Distribution of Income. Quarterly Journal of Economics, 90: 261-84
Tarrow, S. (2014). Making Social Science Work Across Space and Time: A Critical Reflection on Robert Putnam's "Making Democracy Work". American Political Science Review, 2: 389-97
Turkina, E. and Thai, M. (2013). Social Capital, Networks, Trust and Immigrant Entrepreneurship: A Cross-Country Analysis. Journal of Enterprising Communities, 7 (2): 108-124
Veisi, R. & Irandoost, M. (2015). Investigation the Effect of Entrepreneurial Orientation on Financial Performance of Restaurant. Teknologi Tanaman, 12: 304-307.
Yasir, M. (2017). The mediating effect of organizational ethical climate on the relationship betweenethical leadership and workplace deviance in public healthcare sector of Pakistan. Doctoral thesis, Faculty of Management, Universiti Teknologi Malaysia, Skudai.