تأثیر مشکلات میان‌فردی بر تعارض کار- خانواده: واکاوی نقش میانجی‌گر فرسودگی احساسی و تعدیل‌گر انتقام‌جویی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران ، ایران

3 کارشناسی ارشد، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.22034/jhrs.0621.105968

چکیده

زمینه و هدف: تعارض کار ـ خانواده کارکنان را به طور هم‌زمان با درخواست‌های متفاوت و ناسازگار ناشی از مسئولیت‌های شغلی و خانوادگی درگیر می‌سازد و پیامدهایی منفی را برای آن‌ها به دنبال دارد. این پژوهش نقش‌های میانجی فرسودگی احساسی و تعدیل‌گر انتقام‌جویی را در تأثیر مشکلات میان‌فردی بر تشدید تعارض کار- خانواده مطالعه کرده است.
روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی و توصیفی - پیمایشی است. جامعة آماری آن را کارکنان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر تشکیل می‌دهند که 165 نفر از آنها با روش تصادفی ساده به عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامۀ استاندارد است تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار PLS انجام شده است.
یافته‌ها: بروز مشکلات میان‌فردی موجب افزایش فرسودگی احساسی کارکنان می‌شود و بدین ترتیب تعارض کار - خانواده تشدید خواهد شد. همچنین با افزایش حس انتقام‌جویی این تأثیر زیانبار شدت می‌یابد.
نتیجه‌گیری: استفاده از راهبردهای مؤثر رویارویی و حل مسئله در هنگام بروز مشکلات در روابط میان‌فردی کارکنان می‌تواند به کاهش فرسودگی احساسی در میان کارکنان یاری رساند. همچنین جلوگیری از بروز رفتارهای انحرافی و ویرانگر مانند انتقام‌جویی می‌تواند اثربخشی این اقدامات را افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of Interpersonal Problems on Work-Family Conflict: Mediating Role of Emotional Exhaustion and Moderating Role of Retaliation

نویسندگان [English]

  • Reza Zare 1
  • Alireza Fathizadeh 2
  • Hossein Abdinia 3
1 Assistant Professor. Department of Public Management, Faculty of Management, Economic and Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor. Department of Public Management, Faculty of Management, Economic and Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran
3 MSc, Department of Public Management, Faculty of Management, Economic and Accounting, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background & Purpose: Having negative outcomes, the work-family conflict involves employees in different and incongruous demands resulting from occupational and familial responsibilities at the same time. This study analyzed the mediating role of emotional exhaustion and moderating role of retaliation in the effects of interpersonal problems on intensification of the work-family conflict.
Methodology: This is an applied-descriptive survey, in which the statistical population consists of 165 employees working at Bushehr University of Medical. The simple random sampling technique was employed to select 165 employees as the statistical sample. A standard questionnaire was used as the data collection tool, and the structural equation modeling (SEM) method was employed for data analysis in PSL.
Findings: Interpersonal problems can increase emotional exhaustion among employees and intensify the work-family conflict. Increasing the sense of retaliation can also worsen these detrimental effects.
Conclusion: Adopting effective strategies for encountering and resolving issues in the face of employees’ interpersonal problems can help decrease emotional exhaustion among them. Moreover, preventing deviant and destructive behavior such as retaliation can increase the effectiveness of such strategies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • interpersonal problems
  • work-family conflicts
  • emotional exhaustion
  • retaliation
آذر، عادل، مؤمنی، منصور (1382)، آمار و کاربرد آن در مدیریت (جلد اول و دوم)، تهران، سمت.

بشلیده، کیومرث؛ درویشی، مهسا؛ کرایی، امین (1391). بررسی نقش میانجی گر تعارض کار- خانواده در رابطه میان تعارض بین کارکنان و بارکاری با فرسودگی شغلی در پرستاران زن بیمارستان‌های آموزشی درمانی شهر اهواز، ویژهنامهخانوادهو طلاق، شماره 1، صص 16- 26.

تقی لو، صادق، شکری، امید، طولایی، سعید، تقوایی نیا، علی. (1390). دشواری‌های میان‌فردی در نوجوانان، تفاوت‌های جنسی و سنی. فصلنامه روان شناسی تحولی، روان شناسان ایرانی، سال هفتم/ شماره 28. ص 331-338.

جدبابایی، ناهید (1397)، بررسی رابطه تعارض میان‌فردی مدیران و دبیران با فرسودگی شغلی آنان در مدارس متوسطه، فصلنامه مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی،4 (4): 67-76.

حسابی، معصومه، مقصودی، شاهرخ، امامی سیگارودی، عبدالحسین، کاظم نژاد لیلی، احسان، منفرد مژدهی، آرزو. (1394). تعارض کار- خانواده در پرستاران شاغل در مراکز آموزشی درمانی شهر رشت. مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، 13(4), 123-152.

خوافی، آزاده. (1393). رابطه بین فرسودگی شغلی و تعارض کار و خانواده کارکنان. کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده مدیریت و حسابداری.

درگاهی شهریار، حقانی زمیدانی مجتبی، قمری کیوی حسین، قلاوند مصطفی. (1396)، رابطۀ تعارض کار- خانواده و اخلاق کاری با نقش واسطه‌ای استرس شغلی در پرستاران. اخلاق و تاریخ پزشکی، ۱۰ (۱): ۴۴-۵۴.

عگبی، ناهید. (1394). طراحی و آزمودن الگویی از برخی ز پیاشند ها و پیامدهای تعارض کار- خانواده. کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.

فروردین، زکیه. (1393). ارتباط تیپ‌های شخصیتی و تعارض کار- خانواده با فرسودگی شغلی کارکنان اداره ورزش و جوانان استان یزد. کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی.

Ambreen, K., Faisa, M., Iqra A., Sharoon, G., (2019). Work-Family Conflict among Married Female Professionals in Pakistan, Management Studies and Economic Systems 4(2): 123-130.

Ahmed, M A., (2013). Effects of Interpersonal Problems at Work on Organizational Commitment. Journal of Organization and Human Behaviour,  2(2): 40-47.

Aquino, K., Tripp, T. M., & Bies, R. J. (2001). How employees respond to personal offense: The effects of blame attribution, victim status, and offender status on revenge and reconciliation in the workplace. Journal of Applied Psychology, 86, 52–59.

Aquino, K., Tripp, T. M., & Bies, R. J. (2006). Getting even or moving on? Power, procedural justice, and types of offense as predictors of revenge, forgiveness, reconciliation, and avoidance in organizations. Journal of Applied Psychology, 91, 653–668.

Backhaus R, Van Rossum E, Verbeek H, Halfens RJ, Tan FE, Capezuti E, Hamers JP., (2017), Work environment characteristics associated with quality of care in Dutch nursing homes: a cross-sectional study. International Journal of Nursing Studies, 66:15–22.

Bettac, E. & Probst, T. (2019), "Work–family conflict, sleep, and health: A comparison of traditional and self-employed workers", International Journal of Manpower, https://doi.org/10.1108/IJM-02-2019-0106.

Bordia, P., Kiazad, K., Restubog, S. L. D., DiFonzo, N., Stenson, N., & Tang, R. L. (2014). Rumor as Revenge in the Workplace. Group & Organization Management, 39(4), 363–388. https://doi.org/10.1177/1059601114540750.

Borgmann L-S, Rattay P and Lampert T (2019) Health-Related Consequences of Work-Family Conflict From a European Perspective: Results of a Scoping Review. Front. Public Health, 7:189. doi: 10.3389/fpubh.2019.00189

Charoensukmongkol, P., Moqbel, M., & Gutierrez-Wirsching, S. (2016). The role of coworker and supervisor support on job burnout and job satisfaction. Journal of Advances in Management Research, 13(1), 4–22.

Cheng, C., Bartram, T., Karimi, L., Leggat, S. (2016), Transformational leadership and social identity as predictors of team climate: perceived quality of care, burnout and turnover intention among nurses, Personnel Review, 45(6): 1200 – 1216.

Dick, G.P.M. & Rayner C.(2013). Negative Interpersonal Behavior at Work: An Evidence Based Classification of Workplace Bullying. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 3(4): 95-108.

Eby, L. T., Durley, J. R., Evans, S. C., & Ragins, B. R. (2010). Mentors’ perceptions of negative mentoring experiences: Scale development and nomological validation. Journal of Applied Psychology, 93, 358–373.

Galletta, M., Portoghese, I., Melis, P. et al. (2019), The role of collective affective commitment in the relationship between work–family conflict and emotional exhaustion among nurses: a multilevel modeling approach. BMC Nurs 18(5), https://doi.org/10.1186/s12912-019-0329-z.

Halbesleben, J. R., Wheeler, A. R., & Rossi, A. M. (2012). The costs and benefits of working with one's spouse: A two-sample examination of spousal support, work–family conflict, and emotional exhaustion in work-linked relationships. Journal of Organizational Behavior, 33(5), 597–615.

Hall, G. B., Dollard, M. F., Tuckey, M. R., Winefield, A. H., & Thompson, B. M. (2010). Job demands, work–family conflict, and emotional exhaustion in police officers: A longitudinal test of competing theories. Journal of Occupationaland Organizational Psychology, 83, 237–250.

Haidt, J., Sabini, J., Gromet, D., & Darley, J. (2010), What exactly makes revenge sweet?How anger is satisfied in real life and at the movies.

Halbesleben, J. R. B., Neveu, J.-P., Paustian-Underdahl, S. C., & Westman, M. (2014). Getting to the “COR”: Understanding the role of resources in conservation of resources theory. Journal of Management, 40: 1334–1364.

Holmgreen, L,. Tirone, V., Gerhart, J., & Hobfoll, S E., (2017), Conservation of Resources Theory: Resource Caravans and Passageways in Health Contexts, The Handbook of Stress and Health: A Guide to Research and Practice, First Edition. John Wiley & Sons Ltd.

Hopwood, CJ., & Good, EW., (2019), Structure and correlates of interpersonal problems and sensitivities, Journal Of Personality, 87(4): 843-855.

Jose M. Leon-Perez., Mirko Antino, & Jose M. Leon-Rubio., (2016). The Role of Psychological Capital and Intragroup Conflict on Employees' Burnout and Quality of Service: A Multilevel Approach. Frontiers in Psychology, 7: 17-55.

Kirsten, A. W., Jimmieson, N. L. & Bordia, P. (2016). Shared perceptions of supervisor conflict management style: A cross-level moderator of relationship conflict and employee outcomes, International Journal of Conflict Management, 27(1), 25-49 http://dx.doi.org/10.1108/IJCMA-07-2014-0046.

Lin, Q. H., Jiang, C. Q., & Lam, T. H. (2013). The relationship between occupational stress, burnout, and turnover intention among managerial staff from a Sino-Japanese joint venture in Guangzhou, China. Journal of Occupational Health, 55, 458–467.

Lior O., Liron L. (2017) "Work-family conflict/enrichment: the role of persona resources", International Journal of Manpower, 38(8): 1102-1113.

Mathisen, G.E., & Vestly Bergh, L.I. (2016). Action errors and rule violations at offshore oil rigs: The role of engagement, emotional exhaustion and health complaints. Safety Science, 85(1), 130-138.

McCullough, M. E., Bellah, C. G., Kilpatrick, S. D., & Johnson, J. L. (2001). Vengefulness: Relationships with forgiveness, rumination, well-being, and the Big Five. Personality and Social Psychology Bulletin, 27(5), 601-610.

 O’Leary-Kelly, A. M., Henderson, K. E., Anand, V., & Ashforth, B. E. (2014). Psychological contracts in a nontraditional industry: Exploring the implications for psychological contract development. Group & Organization Management, 39: 326-360.

Panorama, M., & Jdaitawi, M.T. (2011). Relationship between emotional intelligence and work-family conflict of university staff in Indonesia. Proceedingof the International Conference on Social Science, Economics and Art: 272-77.

Parveen M, Maimani K, Kassim NM. A comparative study on job satisfaction between registered nurses and other qualified healthcare professionals. Int J Healthc Manag. 2017;10 (4):238–242

Pourkiani, Masoud., Farahmand, Reza., Hassan Pour, Esmat (2014). Explaining the Relationship between Job Burnout and Job Satisfaction among Employees of the Social Security Organization of Kerman Province, International Journal of Economy, Management and Social Sciences, 3(12), 834-839.

Rodríguez-Mantilla, Jesús & Fernández-Díaz, María José. (2017). The effect of interpersonal relationships on burnout syndrome in Secondary Education teachers. Psicothema. 29. 370-377. 10.7334/psicothema2016.309.

Römer M, Rispens S, Giebels E, Euwema MC (2012) A Helping Hand? The Moderating Role of Leaders’ Conflict Management Behavior on the Conflict-Stress Relationship of Employees. Negotiation Journal 28(3): 253-277.

Ryan B, Ma E, Hsiao A, Ku M. (2015), The work-family conflict of university foodservice managers: An exploratory study of its antecedents and consequences. Journal of Hospital and Tourism Management, 22:10-8.

Saridi, Maria & Panagiotidou, Athina & Toska, A. & Panagiotidou, Maria & Sarafis, Pavlos. (2019). Workplace interpersonal conflicts among healthcare professionals: A survey on conflict solution approach at a General Hospital. International Journal of Healthcare Management, 1-10. 10.1080/20479700.2019.1661114.

Şantaş, G., Uğurluoğlu, Ö., Özer, Ö., Demir, A., (2018). Do Gossip Functions Effect on Organizational Revenge and Job Stress Among Health Personnel?. Journal of Health Management, 20(1) 1–9.

Shin, J., Taylor, M. S., & Seo, M. G. (2012). Resources for change: The relationships of organizational inducements and psychological resilience to employees' attitudes and behaviors toward organizational change. Academy of Management Journal, 55(3), 727–748.

Stasielowicz, L., (2019) Does ego depletion impair adaptive performance? A longitudinal analysis, Cogent Psychology, 6(1), 1640340

Suliman M, Aljezawi M. Nurses' work environment: indicators of satisfaction. J Nurs Manage. Accepted: 1 October 2017, online publication 2018 Jan 10. doi: https://doi.org/10.1111/jonm.12577.

Tepper, B. J., Mitchell, M. S., Haggard, D. L., Kwan, H. K., & Park, H. (2015). On the exchange of hostility with supervisors: An examination of self-enhancing and self-defeating perspectives. Personnel Psychology, 68, 723–758.

Thanacoody PR, Bartram T, Casimir G. (2018). The Effects of Burnout and Supervisory Social Support on the Relationship between Work-Family Conflict and Intention to Leave: A Study of Australian Cancer Workers: 1-30.

Tripp, T. M., Bies, R. J., & Aquino, K. (2007). A vigilante model of justice: Revenge, reconciliation, forgiveness, and avoidance. Social Justice Research, 20: 10-34.

Tuk, M. A., Zhang, K., & Sweldens, S. (2015). The propagation of self-control: Self-control in one domain simultaneously improves self-control in other domains. Journal of Experimental Psychology: General, 144(3): 639–654. doi:10.1037/xge0000065

Wang C, Mo J, Niu X, Jia X, Lin L., (2019), The Role of Interpersonal Problems and Family Environment in the Association Between Impulsivity and Suicidal Ideation: A Moderate Mediation Model, The Journal of Nervous and Mental Disease, 207(1):22-28. doi: 10.1097/NMD.0000000000000916.

Wang I-An., Tsaib, H-Y., Leec,M-H., & Kod, R-C., (2019), The effect of work–family conflict on emotional exhaustion and job performance among service workers: the cross-level moderating effects of organizational reward and caring, The International Journal of Human Resource Management, DOI: 10.1080/09585192.2019.1651373.

Wayne, J., Matthews, R., Crawford., Casper, W., (2019), Predictors and processes of satisfaction with work–family balance: Examining the role of personal, work, and family resources and conflict and enrichment. Human Resource Management. 10.1002/hrm.21971.