نقش میانجی توانمندسازی روانشناختی در تأثیر رهبری مثبت‌گرا بر اعتماد سازمانی (مورد مطالعه: معلمان مدارس کاشان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 دانشیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

10.22034/jhrs.2020.231008.1416

چکیده

زمینه و هدف: اعتماد سازمانی نوعی سرمایۀ ارزشمند است که شناخت پیشایندها و چگونگی توسعۀ آن می‌تواند موجب تسهیل همکاری و تلاش جمعی برای ارتقای بهره‌وری سازمان شود. این پژوهش به بررسی نقش میانجی توانمندسازی روانشناختی در تأثیر رهبری مثبت‌گرا بر اعتماد سازمانی پرداخته است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی، توصیفی- همبستگی و کمی است. جامعۀ آماری آن را معلمان مدارس شهر کاشان تشکیل می‌دهند که از میان آنها 328 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی به عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه گردآوری و با کمک نرم‌افزارهای SPSS و آموس در دو سطح توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: رهبری مثبت‌گرا هم به طور مستقیم و هم از راه توانمندسازی روانشناختی بر اعتماد سازمانی، اثر مثبت و معنادار داشته است. همچنین وضعیت موجود هر سه این متغیرها در جامعۀ مورد مطالعه بالاتر از حد متوسط بوده است.
نتیجه‌گیری: رهبران سازمانی می‌توانند با ترویج روابط انسانی، ارتباطات، معناگرایی و جو مثبت‌گرایانه در سازمان خود زمینه تقویت نگرش مثبت کارکنان به نقش خود در سازمان را فراهم سازند و بدین ترتیب اعتماد سازمانی را توسعه دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying the Mediating Role of Psychological Empowerment in the Effect of Positive Leadership On Organizational Trust (Studied Case: Teachers of Kashan Schools)

نویسندگان [English]

  • Farzad Eftekhari 1
  • Hamid Rahimi 2
1 MSc. Educational Management, Faculty of Humanity, University of Kashan, Kashan, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Humanity, University of Kashan, Kashan, Iran
چکیده [English]

Background & Purpose: Organizational trust is a valuable capital that recognizing its precedents and the way of developing it can facilitate collaboration and collective efforts to improve organizational productivity. This research investigates the mediating role of psychological empowerment in the effect of positive leadership on organizational trust.
Methodology: This research is applied, descriptive-correlation and quantitative. Its statistical population consists of school teachers in Kashan, among whom 328 persons were randomly selected as a statistical sample. The required data were collected by a questionnaire and analyzed through SPSS and Amos softwares at both descriptive and inferential levels.
Findings: Positive leadership has had a positive and significant effect on organizational trust, both directly and through psychological empowerment. Also, the existing situation of all of these three variables in the study were higher than average.
Conclusion: Organizational leaders can strengthen the positive attitudes of employees to their role in the organization by promoting positive human relations, positive communication, meaning-orienting and positive climate in their organizations and thus develop organizational trust.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Positive Leadership
  • Psychological Empowerment
  • organizational trust
  • Education
آقابابایی، راضیه؛ هویدا، رضا؛ رجایی پور، سعید (1392). رابطه راهبردهای رهبری مثبت‌گرا و مؤلفه‌های سازمان کوانتومی. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 6 (3): 7-13.

اردلان، محمدرضا؛ سلطان آبادی، پروانه؛ خدایاری، اکرم (1393). بررسی رابطه بین اعتماد سازمانی و تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه ایلام، کنفرانس ملی رویکردهای نوین در مدیریت کسب و کار، تبریز، دانشگاه تبریز و سازمان مدیریت صنعتی.

اعرابی، سید محمد؛ فیاضی، محمد (1387). متدولوژی تدوین و تجاری سازی استراتژی توانمند سازی منابع انسانی بر بستر فرهنگی ایران، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 9 (1): 1-18.

الوانی، سید مهدی؛ دانایی فر، حسن. (1380). مدیریت دولتی و اعتماد عمومی، مجله دانش مدیریت، 14، 55، 5-27.

پرناک، جهانگیر (1394). رابطه بین اعتماد سازمانی و نوآوری سازمانی در مدارس. فصلنامه پژوهش‌های نوین روانشناختی، 10 (38): 75-97.

توکلی، راحله (1395). تأثیر رهبری خدمتگزار بر اعتماد در کار تیمی در کارکنان دانشگاه‌های پیام نور استان اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی تهران.

جعفری نیا، سعید. (1397). تأثیر رهبری خدمتگزار بر اعتماد سازمانی، فصلنامه مطالعات منابع انسانی، 8 (27): 103-128.

جواهری کامل، مهدی (1388). تأثیر عدالت سازمانی، رهبر عضو، اعتماد و توانمندسازی روانشناختی بر رفتارهای شهروندی سازمانی. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، 6 (24): 32-50.

رحیمی، حمید (1397). رابطه بین رهبری اخلاقی و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان شرکت آبفای کاشان، دومین کنفرانس بین المللی تحولات نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، تهران.

سلاجقه، سنجر (1392). بررسی تحلیلی توانمندسازی روانشناختی و رابطه آن با مدیریت دانش، مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 22، 72، 99-118.

سنجقی، محمد ابراهیم؛ فرهی، برزو؛ ظهوریان، ایمان (1390). بررسی تأثیر توانمندسازی تیمی بر رابطه بین رهبری تحول آفرین و عملکرد سازمانی، مجله بهبود مدیریت، 5 (13): 70-87.

سیف پناهی، حامد؛ درخشان، مژگان؛ ملکی، حاتم؛ زندی، خلیل؛ صالحی، مهدی. (1394). ارائه مدل ساختار ارتباطی بین رهبری معنوی، کارتیمی و اعتماد سازمانی در پرستاران، مدیریت پرستاری، ۴(۳): 77-88.

عبدالهی، بیژن؛ حیدری، سریه (1388). عوامل مرتبط با توانمندسازی اعضای هیات علمی دانشگاه: مطالعه موردی دانشگاه تربیت معلم تهران، مجله آموزش عالی ایران، 2 (1): 111-135.

قنبری، سیروس؛ شمشادی، صادق (1395). بررسی رابطه توانمندسازی روانشناختی با اعتماد سازمانی پرستاران: آزمون نقش میانجی یادگیری سازمانی. فصلنامه مدیریت پرستاری، 5 (1): 23-30.

مرادی، محمدرضا؛ جعفری، اکرم؛ امیدی، علیرضا؛ علی دوست، ابراهیم (1392). مدل یابی تأثیر رهبری تحول گرا و عدالت سازمانی بر رفتارهای شهروندی سازمانی کارکنان وزارت ورزش و جوانان جمهوری اسلامی ایران، مجله مدیریت ورزشی، 5 (4): 107-124.

مردانی، محمدرضا؛ طوطیان، صدیقه و بوشهریان، حسین‌علی (1396). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر اعتمادسازی بین کارکنان و مدیران. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، 6 (21): 177-199.

مجیدی کلیبر، سعیده؛ رادفر، رضا؛ طلوعی اشلقی، عباس (1395). تأثیر اعتماد سازمانی بر موفقیت سیستم مدیریت دانش. مجله مدیریت توسعه و تحول، 27: 7-15.

موغلی، علیرضا؛ حسن پور، اکبر و حسن پور، محمد (1388). بررسی ارتباط بین توانمندسازی و تعهد سازمانی کارکنان در مناطق نوزده گانه سازمان آموزش و پرورش شهر تهران، فصلنامه مدیریت دولتی، 1: 119-132.

Bakiev, E. (2013). The influence of interpersonal trust and organizational
commitment on perceived organizational performance, Journal of Applied Economics and Business Research, 3(3): 166-180.

Bakker, A., & Schaufeli W. B. (2008). Positive organizational behavior: engaged employee in flourishing organizations. Journal of Organizational Behavior, 29 (2): 147-154.

Bogler, R. & Somech, A. (2004). Influence of teacher empowerment on teachers organizational commitment, professional commitment and organizational citizenship behavior in schools, Teaching and Teacher Education, 20: 277-289.

Bush, T. (2007). Educational leadership and management: theory, policy and practice, South African Journal of Education, 27 (3): 391-406.

Cameron, K. (2008). Positive leadership strategies for extraordinary performance. San Francisco: Berrett- Koehler

Cameron. K. S., & Caza, A. (2004). Exploring the relationships between organizational virtuousness and performance. American Behavioral Scientist, 47 (6), 766-790.

Conger JA. & Kanungo, RN. (1998). The empowerment process: integrating theory and practice, Acad Manage Rev, 13(3):471-82.

Deconinck, B. (2010). The influence of ethical climate on marketing employees' job attitudes and behaviors, Journal of Business Research, 63: 384–391.

Dutton, J. E. (2002). Breathing life into organizational studies, Journal of Management Inquiry, 12: 5–19.

Dutton, J. E., & Ragins, B. R. (2007). Exploring positive relationships at work. Mahwah, NJ: Erlbaum.

Ellonen, R., Blomqvist K. & Puumalainen K. (2008). The role of trust in organizational innovativeness, European Journal of Innovativeness, 11: 160-181.

Galford, R., & Drapeau. A. (2007). The trusted Leader; Available at www.quickmba.com. Proposal of Management; 18, A: 250-259.

Grant, A. M., & Campbell, E. M. (2007). Doing good, doing harm, being well and burning out: The interactions of perceived prosocial and antisocial impact in service work, Journal of Occupational & Organizational Psychology, 80: 665–69.

Gunes, Z. (2017). The relationships among shared leadership, trust in school principals and innovation management in school, The Anthropologist, 24, 1: 33-50.

Hechanova, M. R., Benedicto, A. & Enda, P. F. (2006). Psychological empowerment, job satisfaction and performance among Filipino service workers, Asian Journal of Social Psychology, 9 (1): 72-78.

Huey-Wen, C., Yu-Hsun, Lin., Hsiu-Hua, C. & Wen-Wei, C. (2013). Transformational leadership and team performance: the mediating roles of cognitive trust and collective efficacy, SAGE Open.113-101.

Jex, S. M., & Britt, T. W. (2015). Organizational psychology. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc., Hoboken.

Lamsa, A.M & Pucetaite, R. (2009). Development of organizational trust among employees from a contextual perspective, Business Ethics: A European Review. 15(2): 130-141.

Lee, G., & Teo. A. (2005). Organizational restructuring: impact on trust and work satisfaction, Asia Pacific Journal ofManagement, 22: 23–39.

Li, Y., Wei, F., Ren, S., & Di, Y. (2015). Locus of control, psychological empowerment and intrinsic motivation relation to performance, Journal of Managerial Psychology, 30: 422-438.

Luthans, F. (2002). Positive organizational behavior: developing and managing psychological strengths. Academy of Management Executive, 16 (1): 57-72.

 Luthans, F. (2007). Emerging positive organizational behavior, Journal of Management, 33: 321–349.

Mishra, K. E. & Mishra, A. K. (2012). Positive organizational scholarship and trust in leaders, The Oxford Handbook of Positive Organizational Scholarship, DOI:10.1093/oxfordhb/9780199734610.013.0034.

Natalia, K. & Keck, S. (2013). When deviant leaders are punished more than non-leaders: The role of deviance severity, Journal of Experimental Social Psychology, 49(5): 783-796.

Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2006). Character strengths and virtues, New York: Oxford University Press.

Pranitasari, D. (2020). The influence of effective leadership and organizational trust to teachers work motivation and organizational commitment, Media Economy & Management, 35 (1): 75-91.

Puusa, A. & Tolvanen, U. (2006). Organizational identity and trust, Electronic Journal of Business Ethics and Organization Studies (EJBO), 11 (2): 29-33.

Ramdas, S. K. & Patrick, H. A. (2019). Positive leadership behaviour and flourishing: the mediating role of trust in information technology organizations, South Asian Journal of Human Resources Management, 6 (2): 51070.

Rua, O. M. M. M. D. L., & Araújo, J. M. C. (2016). Linking transformational
leadership and organizational trust: has organizational commitment a mediating effect on it?. Cuadernos de Gestión, 16 (1): 43-62.

Salge, C., Glackin, C., & Polani, D. (2014). Changing the environment based on empowerment as intrinsic motivation. Entropy, 16: 2789-2819.

Sprirtzer, G. M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: dimensions, measurement, and validation, Academy of Management Journal, 38: 1442-1465.

Thomas, KW. & Velthouse BA. (1990). Cognitive elements of empowerment: an “interpretive" model of intrinsic task motivation. Acad Manage Rev, 15(4): 666-81.

Uslu, F. & Oklay, E. (2015). Leadership and organizational outcomes meta analysis of empirical studies: the effect of leadership on organizational trust. Spinger International Publishing Switzerland. ISBN 978-3-319-14907-3 ISBN 978-3-319-14908-0 (eBook). DOI 10.1007/978-3-319-14908-0.

Zagoršek, H., Vlado D., & Miha, S. (2009). Transactional and transformational leadership impacts on organizational learning, JEEMS, 14 (2): 144-165.

Zhang, X., & Bartol, K. M. (2010). Linking empowering leadership and employee creativity: The influence of psychological empowerment, intrinsic motivation, and creative process engagement, Academy of Management Journal, 53: 107-128.