طراحی الگوی نهادگرایی نظام مدیریت منابع انسانی آموزش‌وپرورش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی، گروه مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده ادبیات‌وعلوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

3 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

4 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده ادبیات ‎و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

10.22034/jhrs.2021.261298.1563

چکیده

زمینه و هدف: برای کسب مشروعیت اجتماعی و تضمین بقای بلندمدت اهداف آموزش‌وپرورش، بایستی هر گونه تحول در اقدام‌های مدیریت منابع انسانی، با بستر نهادی موجود متناسب‌سازی شود. از این رو، در پژوهش حاضر تلاش شده است، ضمن شناسایی اولویت‌بندی الزامات نهادی آموزش‌وپرورش و مؤلفه‌های آن، الگوی مدیریت منابع انسانی متناسب با این الزامات نهادی طراحی شود.
روش: رویکرد پژوهش حاضر آمیخته (کیفی ـ کمّی) و از لحاظ هدف، کاربردی است. نخست، با مرور نظام‌مند ادبیات تحقیق و تحلیل محتوای اهداف سند تحول بنیادین، الگوی اولیه پژوهش شکل گرفت، سپس با بهره‌گیری از نظر خبرگان و ارزیابی روایی محتوا، تبیین شد. به‌منظور کاربردی‌کردن الگو، 219 پرسش‌نامه بین مدیران ارشد، سیاست‌گذاران و صاحب‌نظران وزارت آموزش‌وپرورش به‌روش تصادفی طبقه‌ای توزیع شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل عاملی تأییدی صورت گرفت.در نهایت، برای دستیابی به مناسب‌ترین ترکیب از ابعاد الگو، از نظام خبره فازی استفاده شد.
یافته‌ها: الگوی نهادگرایی مدیریت منابع انسانی در آموزش‌وپرورش، در قالب7 مقوله اصلی، 24 مؤلفه و 68 شاخص شناسایی شد. اولویت‌بندی الزامات نهادی نشان داد که در الگوی مدیریت منابع انسانی آموزش‌وپرورش، به‌ترتیب فشارهای هنجاری، فشارهای اجباری و فشارهای تقلیدی، بیشترین تأثیر را می‌گذارند.
نتیجه‌گیری: برای دستیابی به ترکیب بهینه و هم‌سویی شیوه‌های منابع انسانی و نیز، توجه به ترکیبات متفاوت الزامات نهادی در هریک از ابعاد مدیریت منابع انسانی نیاز است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Designing an Institutionalism Model of Human Resource Management System in Education Administration

نویسندگان [English]

  • Alireza Zahedi 1
  • Esmaeil Malek akhlagh 2
  • Ali Mohtashami 3
  • Mohamad Dostar 4
1 Ph.D. student, Department of Public Administration, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran.
2 Associate Prof., Department of Management, Faculty of Literature and Human Science, University of Guilan, Rasht, Iran.
3 Associate Prof., Department of Industrial Management, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran.
4 Associate Prof., Department of Management, Faculty of Literature and Human Science, University of Guilan, Rasht, Iran.
چکیده [English]

Background & Purpose: In order to gain social legitimacy and long-term survival of the goals of Education Administration, any change in human resource management practices, must be adapted to the existing institutional context. Therefore, in this research, an attempt has been made to identify and prioritize the institutional pressures of the Ministry of Education and the related components, and to design a human resource management model appropriate to these institutional pressures.
Methodology: The present research enjoys a mixed-method design (qualitative-quantitative) with the purpose of being applied study. First, by systematically reviewing the literature and content analysis of the objectives of the Fundamental Reform Document, the initial research model was formed and then explained by using the opinions of experts and evaluating the content validity. In order to use and measure the model, 219 questionnaires were distributed among senior managers, policy makers and experts of the Ministry of Education in a stratified random method and data analysis was performed using confirmatory factor analysis. Finally, a fuzzy expert system was used to achieve the most appropriate combination of pattern dimensions.
Findings: The Institutionalism model of human resource management in Education Administration was identified in the form of 7 main categories, 24 components and 68 indicators. The prioritization of institutional requirements showed that normative pressures, coercive pressures and imitation pressures have the greatest impact on the human resource management model of education, respectively.
Conclusion: To achieve the optimal combination and alignment of human resource practices, it is necessary to pay attention to different combinations of institutional pressures in each of the dimensions of human resource management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Human‌ resource management
  • legitimacy
  • Institutional fit
  • Education administration
  • Fundamental reform document
اعرافی، علیرضا ( 1395 ). رعایت اصل توازن در سند تحول بنیادین آموز شوپرورش. سخنرانی نخستین همایش علمی تخصصی
تربیت، بنیاد علوم وحیانی اسرا.
86 مطالعات منابع انسانی، دوره 10 ، شماره 4، زمستان 1399
امینی، علیرضا؛ شیرازی، علی ( 1391 ). نقش فشارهای نهادی و فرهنگی در بهرهبرداری از مدیریت دانش. پژوه شهای مدیریت
.22-1 ،(4) منابع انسانی، 2
،(3) ایمانی لیل آبادی، علی؛ شاه صفی، حسن؛ تاج آبادی، حسین ( 1396 ). اصول اخلاق سازمانی در اسلام. مطالعات مناب ع انسان ی، 7
.164 -141
باقریمجد، روحاله؛ مهاجران، بهناز؛ فلاح فرامرزی، محسن ( 1393 ). بررسی روابط بین سرمایه اجتماعی، مشارکت سازمانی و
،(3) سرمایه انسانی در نظام آموزش عالی. فصلنامه پژوهشهای مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسی ن(ع)، 7
.225-207
https://basirat.ir/fa/news/ پریشان، فتحالله ( 1388 ). شاگردپروری. پایگاه بصیرت. دسترسی در آدرس: 85575
پولادی، حسن؛ کشاورزیان، محمدمهدی ( 1395 ). تحلیل و آسیبشناسی نظام نگهداشت نیروی انسانی. گزارش راهبردی مدیریت
و اقتصاد. مرکزپژوهشی آرا. ویرایش اول. دفتر فنی تولی.
-106 ،(64) تبریزی، منصوره ( 1393 ). تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی. فصلنام ه علو م اجتماع ی، 21
.136
ترابی، محسن؛ سیدنقوی، میرعلی؛ قربان یزاده، وج هالله ( 1394 ). الگوی مدیریت منابع انسانی الکترونیک در سازمان های دولتی بر
.56-42 ،(4) اساس مفروضات خدمات دولتی نوین. مدیریت سازما نهای دولتی، 3
.26-24 ،(1) تورانی، حیدر ( 1395 ). رهبری و مدیریت فرآیندمدار، زمینهساز ارتقای کیفیت مدیریت. رشد مدیریت مدرسه، 15
جلالی، سونیا ( 1398 ). برنامهریزی منابع انسانی. آکادمی تخصصی مدیریتمنابع انسانی، دسترسی در آدرس زیر:
https://hrmacy.ir/index.php
جمشیدی بروجردی، علیرضا؛ حیدری، مهرداد ( 1397 ). نهادهای سیاسی، مدیریت دولت ی و انتخا ب خ طمشی ، تجزی ه و تحلی ل
http://ippra.com/policy/510.html : سیاستگذاری عمومی. دسترسی در آدرس
جهانگیری، عزیزه؛ علمی، محمود ( 1395 ). عوامل اجتماعی مرتبط با ارتقای منزلت اجتماعی معلمان مقطع متوسطه مشکین شهر از
.23-7 ،(28) دیدگاه خود معلمان. مطالعات جامعه شناسی، 7
حضرتپور، معصومه؛ محمدی، نبیاله ( 1394 ). بررسی تأثیر فشارهای نهادی و جنسی بر پذیرش و کاربرد طرحهای کار زندگی .
کنفرانس ملی اقیانوس مدیریت، مرکز توسعه آموزشهای نوین مدیریت.
حکمتی، علیرضا ( 1396 ). رفاه کارکنان و شرایط فیزیکی محیط کار، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی تبریز.
حیدری کیا، مریم ( 1395 ). ارائه الگوی مدیریت منابع انسانی تعهد بالا در سازما نهای دولتی ایرا ن. رساله دکتری، دانشگاه آزاد
اسلامی قزوین.
خداداد حسینی، سیدحمید؛ محترمی، امیر؛ الهی، شعبان؛ قاض ینوری، سیدسپهر ( 1396 ). تحلیل نهادی مداخلات دولتی در توسعه
.45 -15 ،(29) فناوری اطلاعات در سطح ملی. چش مانداز مدیریت دولتی، 8
داودی، رسول ( 1396 ). مطالعة رابطه شاخصهای کیفیت زندگی کاری و هویت سازمانی اعضای هیئت علمی . مدیریت فرهنگ
.371-353 ،(2) سازمانی، 51
87 مطالعات منابع انسانی، دوره 10 ، شماره 4، زمستان 1399
ردادی، علی؛ باقری کنی، مصباح الهدی؛ حاجی پور، بهمن ( 1393 ). بررسی پاسخ های سازمانی به فشارهای نهادی . مدیری ت در
.142 -129 ،(1) دانشگاه اسلامی، 3
رضویالهاشم، بهراد؛ قلی پور، آرین ( 1395 ). نهادگرایی هنجاری، ارائه الگوی حکمرانی مطلوب نمایندگی زنان . زن در فرهنگ و
.554-537 ،(4) هنر، 7
سید نقوی، میرعلی؛ الوانی، سیدمهدی؛ قربانی زاده، وجهالله؛ حسینی، سید سعید ( 1398 ). الگوی توسعه منابع انسانی در سازمانهای
.34-20 ،(58) دولتی ایران با رویکرد خدمات عمومی نوین. نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، 18
شیخی، سعید؛ غلامی هرهدشتی، سهیلا ( 1393 ). نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش. دو فصلنامه مطالعات آموزش ی نما
.54-48 ،(2) آجا، 2
صادقی، قاسم ( 1394 ). جایگاه نظام تشویق و تنبیه در مدیریت اسلامی. همایش سراسری مباحث کلیدی در علوم مدیریت و
حسابداری، گروه آموزش و پژوهش شرکت مهندسی عمران بنای تدبیر، مرکز آموزش علمی و کاربردی هلال احمر استان
گلستان.
صانعی آرانی، محسن؛ میر سپاسی، ناصر؛ دان شفرد، کرم اله؛ پیله وری، نازنین ( 1397 ). ارائه الگوی تعدیل منابع انسانی با رویکرد
.177-161 ،(3) مبتنی بر ساخت آینده شغلی کارکنان در شهرداری های استان اصفهان. آینده پژوهی مدیریت، 29
غفاریهشجین، زاهد؛ کشاورز شکری، عباس؛ میرزامحمدی، محمدحسن؛ آمرورامینی، نرگس ( 1391 ). مؤلفههای اخلاق علمی و
.88-65 ،(15) شاگردپروری در سیره علمی- آموزشی امام خمینی(ره). دوفصلنامه علمیپژوهشی تربیت اسلامی، 7
فتحیآذر، اسکندر؛ ادیب، یوسف؛ گل پرور، فرشته ( 1395 ). پدیدارشناسی عوامل مؤثر و برانگیزاننده در کیفیت دوره های آموزش
.56-47 ،(12) ضمن خدمت معلمان. فصلنامه پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 3
فراستخواه، مقصود ( 1396 ). نقد و بررسی سند تحول بنیادین آموز شوپرورش. خبرگزاری مهر، برنامه زاویه. دسترسی در آدرس:
http://mehrnews.com/news/4109752
قاسم زاده، منوچهر ( 1394 ). مدیریت منابع انسانی در سازمان اداری آموزش وپرورش. دسترسی در آدرس:
http://ettelaat.com/etiran/?p=141673
.17-8 ،(4) کفاش، حمیدرضا ( 1390 ). ضرورت تولید محتوای الکترونیکی آموزشی. رشد آموزش فنی و حرفهای، 6
گنجعلی، اسدالله؛ ابراهیمی، کریم؛ سرآبادنی تفرشی، حسین ( 1394 ). بررسی انتقادی مبانی انسا نشناسی پارادایم های مدیریت منابع
.174 -147 ،(1) انسانی بر اساس نظریه انسا نشناسی پارادایم رشد. اندیشه مدیریت راهبردی، 9
مشبکی، اصغر؛ خدامی، سهیلا؛ تقوی شوازی، الهه ( 1389 ). نظریه نهادی نوین تلفیقی و نقش آن بر ایجاد مزیت رقابتی . مدیری ت
.174 -149 ،(1) اجرایی، 10
منوریان، عباس؛ اسکندری، هادی؛ عرفانی، نسرین ( 1396 ). رابطه سیستم مدیریت منابع انسانی و عملکرد سازمان. مطالعات منابع
.20-1 ،(1) انسانی، 7
مؤمنی راد، اکبر؛ علی آبادی، خدیجه؛ فردانش، هاشم؛ مزینی، ناصر ( 1392 ). تحلیل محتوای کیفی در آئین پژوهش: ماهیت، مراحل و
.218 -188 ،(4) اعتبار نتایج. فصلنامه انداز هگیری تربیتی، 14
میرسپاسی، ناصر ( 1389 ). مدیریت منابع انسانی و روابط کار. تهران: نشر مؤلف.
88 مطالعات منابع انسانی، دوره 10 ، شماره 4، زمستان 1399
نجف بیگی، رضا؛ قلی پور، آرین؛ فرهنگی، علی اکبر؛ ایمانی، جاوید ( 1392 ). مدیریت نهادی سازی از طریق تلویزیون . مطالعا ت
.142 -130 ،(23) رسان های، 8
نیک پور، امین؛ چمنی فرد، راحله؛ رجائی نژاد، میثم ( 1391 ). نقش جامعه پذیری کارکنان در اثربخش ی و کار ایی سازما نی. ماهنامه
.25 -20 ، اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، 150
،(1) الوانی، سید مهدی؛ رحمتی، محمد حسین ( 1386 ). فرایند تدوین منشور اخلاقی برای سازم ان. مدیریت فرهنگ سازمان ی، 5
.70 -43
هاشمی، سید ذبیحالله؛ غلامزاده، داریوش؛ قلیچلی، بهروز ( 1384 ). مفهومشناسی پرورش منابع انسانی و اهرمهای نهادینهسازی آن.
.82-76 ، تحول اداری، 48