شایستگی‌های رهبری رؤسای دانشگاه‌ها در نظام آموزش عالی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار مدیریت آموزش عالی، گروه علوم انسانی، دانشکده علوم و فنون فارابی، تهران، ایران.

2 استادیار مطالعات آموزشی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران. ایران.

3 استادیار مدیریت آموزش عالی، گروه مدیریت راهبردی آموزش، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

10.22034/jhrs.2020.128832

چکیده

زمینه و هدف: موفقیت در محیط‎های پویا، پیچیده و در حال تغییر دانشگاه‎های امروزی نیازمند برخورداری از رهبرانی شایسته برای پیشبرد مأموریت و اهداف داننشگاه است. این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه‌بندی شایستگی‎های رهبری مورد نیاز رؤسای دانشگاه‌ها در نظام آموزش عالی ایران انجام  شده است.
روش: این پژوهش کاربردی، توصیفی و پیمایشی است. شایستگی‌های مورد نظر با مرور پژوهش‌های پیشین، شناسایی شدند و در سه گروه دانشی، نگرشی و مهارتی قرار گرفتند. برای اعتبارسنجی این یافته‌ها، از اعضای هیئت علمی دانشگاه‎های تهران، علامه طباطبائی و خوارزمی که حداقل 3 سال عضو هیئت علمی بودند، نظرسنجی به عمل آمد. داده‌های لازم با استفاده از پرسش‎نامه محقق‌ساخته گردآوری شد و برای تجزیه‌وتحلیل داده‎ها نیز، از آزمون‎های بارتلت و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد.
یافته‌ها: شایستگی‎های دانشی، نگرشی و مهارتی، به‎ترتیب بیشترین اهمیت را دارند و در هر یک از این طبقات نیز، به‎ترتیب اهمیت «صلاحیت علمی و اعتبار دانشگاهی»، «انتصابات به دور از جناح‎بندی‌های سیاسی»، و «متنوع‎سازی منابع مالی» برای رؤسای دانشگاه‎ها در نظام آموزش عالی ایران بیشتر است.
نتیجه‌گیری: دستیابی به اهداف آموزش عالی در دانشگاه‌ها تا اندازه زیادی به توانمندی و شایستگی‌های رهبران دانشگاهی بستگی دارد. ماهیت ویژه مأموریت، اهداف و عملکرد دانشگاه‎ها در محیط‎های پیچیده امروزین ایجاب می‌کند که در انتخاب رؤسای دانشگاه‎ها به شایستگی‎های رهبری آنان توجه ویژه‎ای شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Leadership competencies of university presidents in Iran's higher education system

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Khalili 1
  • Ali Khorsandi taskoh 2
  • Alireza tanhaei 1
  • Mehdi Bagheri 3
چکیده [English]

Background and Purpose: Succeeding in the dynamic, complex and changing environments of today's universities requires having the competent leaders to advance the mission and purposes of the university. This study was conducted with the purpose of identifying and ranking the leadership competencies required by university presidents in the Iranian higher education system.
 Methodology: This research is applied, descriptive and survey-based. Competencies were identified by reviewing previous research and were divided into three groups of knowledge, attitude and skills. To validate these findings, a survey was conducted on faculty members of Tehran University, Allameh Tabatabai University and Kharazmi University, who were faculty members for at least 3 years. Necessary data were collected using a researcher-made questionnaire and Bartlett tests and confirmatory factor analysis were used to analyze the data.
 
Findings: Knowledge, attitude and skill competencies are the most important, respectively, and in each of these categories, the importance of "academic competence and academic credibility", "appointments away from political factions", and "diversification of financial resources" for university presidents in the Iranian higher education system is greater than the other groups respectively, for the university presidents in the Iranian higher education system.
 Conclusion: Achieving the goals of higher education in universities depends to a large extent on the abilities and competencies of university leaders. The special nature of the mission, goals and performance of universities in today's complex environments requires that special attention be paid to the competency of their leadership in the selection of university presidents.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Leadership Competence
  • University President
  • Knowledge
  • skill
  • Attitude