طراحی و تبیین مدل شایستگی مدیران شهرداری تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد، تهران، ایران.

10.22034/jhrs.2021.130507

چکیده

زمینه و هدف: بهره‌وری پایدار و تعالی سازمان‌های پیشرو امروزین، در گرو برخورداری از مدیرانی شایسته است. تلاش سازمان برای ارتقای شایستگی‌های مدیران خود، به الگویی بومی و متناسب با مأموریت و راهبردهای آن نیاز دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل شایستگی مدیران شهرداری تهران اجرا شده است.
روش: اینپژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ نوع داده‌ها، آمیخته متوالی (کیفی و کمّی) است. مشارکت‌کنندگان بخش کیفی آن را 15 نفر از خبرگان علمی و صاحب‌نظران حوزه مدیریت منابع انسانی و خبرگان اجرایی شاغل در شهرداری تهران تشکیل داده‌اند که با روش نمونه‌گیری غیراحتمالی قضاوتی و هدفمند انتخاب شده‌اند. داده‌های این مرحله، با کمک مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و به‌روش تحلیل مضمون تجزیه‌وتحلیل شده است. جامعه آماری بخش کمّی نیز، مدیران شهرداری شهر تهران بوده‌اند که از میان آنها 384 نفر به‌روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. داده‌های این مرحله با کمک ابزار پرسش‌نامه گردآوری و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری تجزیه‌وتحلیل شده‌اند.
یافته‌ها: 82 زیرمقوله استخراج شده از مصاحبه‌ها، در قالب 12 مقوله و 4 مقوله اصلی دسته‌بندی شدند که عبارت‌اند از: 1. شـایستگی‌های فکـری (مهارت حل مسئله، تصمیم‌گیری، تفکر انتقادی و خلق و مفهـوم‌سـازی)؛ 2. شایستگی‌های هوش اجتماعی و ارتباطی (تعامل برون‌سازمانی و تعامل درون‌سازمانی)؛ 3. شایستگی‌های فردی (دانش و آگاهی، ویژگی‌های شخصیتی و ارزش‌ها)؛ 4. شایستگی‌های اجرایی (نتیجه‌گرایی و توان اجرایی، مدیریت عملکرد کارکنان و هدایت و رهبری). یافته‌های حاصل از تحلیل عاملی تأییدی دو مرتبه‌ای نیز، معنادار بودن ارتباط میان شاخص‌ها، مؤلفه‌ها و ابعاد تشکیل‌دهنده مدل را تأیید کرده است.
نتیجه‌گیری: یکی از اقدام‌های راهبردی مدیریت منابع انسانی، پرورش شایستگی‌های بایسته مدیران، برای ایفای مؤثر نقش‌ها و وظیفه‌های‎ آنهاست که می‌تواند هم‌زمان زمینه‌ساز توسعه سرمایه‌های انسانی و ارتقای عملکرد شغلی و سازمانی شود. اهمیت این شایستگی‌ها و در اولویت قراردادن آنها، به ارتقای اثربخشی این برنامه‌های توسعه‌ای یاری می‌رساند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Desining And Explaning Competency Model of Tehran Municipal Managers

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Javadifard 1
  • Alireza Amirkabiri 2
  • Mahmood Dehgan 3
1 PhD Candidate, Department of Public Administration, Faculty of Management, Central Tehran Branch, Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Prof., Department of Public Administration, Faculty of Management, Central Tehran Branch, Azad University, Tehran, Iran.
3 Assistance Prof., Department of Public Administration, Faculty of Management, Central Tehran Branch, Azad University, Tehran
چکیده [English]

Background & Purpose: Sustainable productivity and excellence of today's pioneer organizations depend on having competent managers. The organization's efforts to improve the competencies of its managers need a local model that fits its mission and strategies. Accordingly, the present study was conducted with the aim of presenting a competency model for Tehran municipal managers.
Methodology: This research is applied in terms of purpose and consecutive combined (qualitative and quantitative) in terms of data type. The statistical population in this study in the qualitative part includes 15 scientific experts and experts in the field of human resource management of executive experts working in Tehran Municipality who were selected by non-probabilistic judgmental and purposeful sampling method.  The data of this stage were collected with the help of semi-structured interview and analyzed by content analysis method. The statistical population of the quantitative section also included the managers of Tehran Municipality, from which 384 people were selected by simple random sampling. The data of this stage were collected using a questionnaire tool and analyzed using structural equation modeling.
Findings: The 82 sub-categories extracted from the interviews are classified into 12 categories and 4 main categories, which are: 1. Intellectual competencies (problem-solving skills, decision-making, critical thinking, and creation and conceptualization); 2. Social and communication intelligence competencies (extra-organizational interaction and intra-organizational interaction); 3. Individual competencies (knowledge and awareness, personality traits and values); 4. Executive competencies (consequentialism and executive power, staff performance management and leadership). Findings from two-factor confirmatory factor analysis also confirmed the significance of the relationship between indicators, components and dimensions of the model.
Conclusion: Developing the competencies required by managers to effectively perform their roles and tasks is a strategic step by the organization's human resource management that can simultaneously pave the way for the development of human capital and improve professional and organizational performance. Paying attention to the importance of these competencies can also help improve the effectiveness of these development programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Managerial Competency Model
  • Intellectual competencies
  • Social and communication intelligence competencies
  • Individual competencies and executive competencies
اسدی، اسماعیل؛ کوشکی جهرمی، علیرضا؛ بانشی، محمد؛ صادقی، رضا (1398). طراحی و تدوین الگوی شایستگی مدیران دولتی ایران. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 3(10)، 197- 226.
اسدی، نوید؛ سجادی، سیدنصراله؛ گودرزی، محمود؛ مرادی، آرام (1394). تبیین شایستگی‎های مدیران ورزشی. فصلنامه مدیریت ورزشی، 7(2)، 159- 174. 
اسماعیلی، سمیرا؛ اسدی، سعید؛ نورمحمدی، حمزه علی (1397). اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر انتصاب مدیران کتابخانه‌های دانشگاهی بر اساس فرایند تحلیل شبکه. تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی، 52(2)، 13-32.
اکرامی، محمود؛ رجب‌زاده، سیمه (1390). توسعه مؤلفه‎های مقیاس سنجش شایستگی مدیران. مجله مدیریت فرآیند و توسعه، (77)، 24- 49.
پناهی، سیده معصومه؛ پورکریمی، جواد؛ رمضان، مجید (1397). ارائه الگوی شایستگی حرفه‎ای مدیران پژوهشی در سازمان‎های پژوهش محور. فصلنامه پژوهشهای مدیریت منابع انسانی، 8(1)، 31- 46.
حاجی کریمی، عباسعلی؛ رضائیان، علی؛ ‎هادی زاده، اکرم؛ بنیادی نائینی، علی (1390). طراحی مدل شایستگی‎های مدیران منابع انسانی در بخش دولتی ایران. چشم‌انداز مدیریت دولتی، (10)، 23- 43.
خوش نمک، بهروز؛ ایران زاده، سلیمان؛ خدیوی، اسداله؛ تقی‌زاده، هوشنگ (1399). ارائه مدل شایستگی در انتصاب مدیران در سازمان‎های خدماتی از طریق شناسایی و پرورش شایستگی‌های مدیران از دیدگاه جامعه شناسی سازمان‎ها (مورد مطالعه: سازمان تأمین اجتماعی). مطالعات جامعه شناسی، 13(47)، 71-87.
دانایی فرد، حسن (1397). مدل شایستگی ـ ظرفیت ـ عملکرد: واکاوی پسایند‌های مثبت و منفی «تجربه‌زدگی» در انتخاب مدیران. پژوهشهای مدیریت در ایران، 22(4)، 152-175.
رحمانی، محمود؛‎ هاشمی، سید احمد؛ باقری، مهدی (1398). تبیین الگوی شایستگی مدیران بر پایه رفتار کارآفرینانه و اعتماد سازمانی مدیران آموزشی. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 13(48)، 111- 128.
رنجبر، مسعود (1392). الگوی شایستگی مدیران بخش سلامت. پایان نامه دکتری مدیریت دولتی، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور (1382). گزارش برنامه تحول اداری (چاپ اول).
سهرابی زاده، ساناز؛ احرام پوش، محمد حسن؛ باستانی، پیوند؛ شفقت، طاهره؛ رحیمی، حامد (1393). بررسی چالش رفتار من‎سانی در انتصاب مدیران مورد مطالعه: مدیران دانشگاه علوم پزشکی شیراز. طلوع بهداشت، ۱۳ (۵)، 83-۹۱.
سیدی، سیدمحمدرضا؛ دانایی‌فرد، حسن؛ گنجعلی، اسدالله؛ خائف الهی، احمدعلی. (1398). طراحی الگوی شایستگی‌های مدیران عالی دولتی با روش فراترکیب. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 9(33)، 54-79.
عبدالهی، مژگان؛ فتحی واجارگاه، کوروش؛ تقی‎پور ظهیر، علی؛ رحیمیان، حمید (1394). شایستگی‎های مدیران آموزش و توسعه منابع انسانی. فصلنامه علمی و پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 6(4)، 23- 53.
غضنفری، سکینه خاتون؛ یوسفی سعیدآبادی، رضا؛ فلاح، وحید (1399). مدل‎سازی مؤلفه‌های مؤثر نظام مدیریت منابع انسانی بر انتصاب مدیران در مراکز آموزش عالی مازندران از دیدگاه اعضای هیات علمی. فصلنامه توسعه آموزش جندی شاپور اهواز، 11(ویژه نامه)، 128-142.
قربانی، علی؛ رمضانی، طیبه؛ حسینی، میرزا حسن (1399). طراحی مدل شایستگی‌های مدیران مبتنی بر آموزه‌های قرآن و نهج‌البلاغه. فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه، 8(31)، 109- 128.
کرمانی، بهناز؛ درویش، حسن؛ سرلک، محمدعلی؛ کولیوند، پیرحسین (1396). طراحی مدل شایستگی‎های مدیران بیمارستان‎ها. نشریه علمی و پژوهشی مدیریت ارتقای سلامت، 7(2)، 58- 65.
کیخا، احمد (1399). ارائه الگوی شایستگی‎های مدیران در دانشگاه‌ علوم پزشکی مبتنی بر تحلیل تم. طب و تزکیه، 29(1)، 24-36.
مؤذن جمشیدی، میر‎هادی (1398). شناسایی شایستگی‎های کلیدی مدیران در راستای تحقق تعالی منابع انسانی در شرکت‎های تولید لوازم خانگی. مطالعات منابع انسانی، 9(1)، 1-24.‎
هنری، حبیب؛ راجی، امین؛ مؤمنی فر، فهیمه (1396). ساخت و اعتباریابی ابزار شایستگی‎های محوری مدیران ادارات ورزش و جوانان. مطالعات مدیریت ورزشی، 9(43)، 141-160.
Abdollahi, M., Fathi Vajargah, K., Taghipoor Zahir, A., Rahimian, H. (2015). Competencies of managers of training and development of human ressources. Scientific and research quartery journal of a new approach in educational management, 6(4), 23-53. (in Persian)
Alvarenga, J. C., Branco, R. R., Guedes, A. L. A., Soares, C. A. P., & Silva, W. D. S. (2019). The project manager core competencies to project success. International Journal of Managing Projects in Business, 13(2).
André Seidel, Tarcísio, Abreu Saurin, Giuliano Almeida Marodin, José Luis Duarte Ribeiro (2017), "Lean Leadership Competencies: A multi-method study", Management Decision, https://doi.org/10.1108/MD-01-2017-0045Permanent:https://doi.org/10.1108/MD-01-2017-0045
Asadi, E., Koshki Jahromi, A., Beneshi, M., Sadeghi, R. (2019). Designing and compiling a competency model for Irainian state managers. Scientific quartery of strategic management studies of National Defece, 3(10), 197-226. (in Persian)
Asadi, N., Sajadi, S.N., Goudarze, M., Moradi, H.A. (2015). Explaining the copmpetencies of sport managers. Sports management quartelu journal, 7(2), P 159-174. (in Persian)
Ashurova, S. Y., & Fayzullaev, R. X. (2021). Competency Model of A Teacher of Professional Education: The Need For And Conditions of Development. The American Journal of Social Science and Education Innovations, 3(01), 183-186.
Awanga, M., Mohammed, Abdul Hakim, & Mohd Shahril, A.R. Abdullah, Sh.,  Mod, M.Z.C., Abdullah Sani, S.I. and Hamadan, N. (2012). Facility Management Competencies in Technical Institutions. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 65, 755 – 760.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
Campos, D.F., de Andrade Lima Jr., J.T., Barbosa da Silva, A. & Fernandes, A.J. (2019). Professional competencies in supply chain management in the mid-sized supermarket sector in Brazil. Supply Chain Management: An International Journal, 24(3). https://doi.org/10.1108/SCM-02-2018-0081
Choi, J. (2020). Development of a Competency for Infection Control Nurses in Korea. American Journal of Infection Control, 48(8), S36.
Danayi Fard, H. (2018). Copmetency-capacity-performance model: investigating the positive and negative outcomes of “being excessively experienced” in selectig managers. Management research in Iran, 22(4), 152-175. (in Persian)
Ekrami, M., Rajabzadeh, S. (2011). Development of the componets of the managers competency assessment scale. Magazine of development and process management, (77), 24-49. (in Persian)
Esmaili, S., Asadi, S., Nour Mohammadi, H.A. (2018). Prioritization of the factors affecting the appointment of university library managers based on the network analysis process. University library and information research, 52(2), 13-32. (in Persian)
Ghazanfari, S., Yosefi Saeed Abadi, R., Fallah, V. (2020). Modeling the effective components of human resources management szstem on the appointment of managers in higher education centers in Mazandaran from the perspective of faculty members. Ahwaz Jundi Shapoor educational cevelopment quartery journal, 11(Special Issue), 128-142.
(in Persian)
Ghorbani, A., Ramazani, T., Hossaini, M.H. (2020). Designing a competency model for managers based on the teaching of the Quran an Nahj al-Balaghah. Nahj al-Balaghah Research quartery journal, 8 (31). (in Persian)
Goleman, D., Boyatzis, R.E., & Rhee, K. (1999). Clustering competence in emotional intelligence insights from the emotional competence inventory. (ECI). From the world wide web http://www.eiconsortum.org.
Haji Karimi, A.A., Rezaian, A., Hadizadeh, A., Bonyadi Naini, A. (2011). Designing a competency model for Human Ressources managers in the Iranian state sector. State management perspective, (10), 23-43. (in Persian)
Helfat, C.E. and Peteraf, M.A. (2015). Managerial cognitive capabilities and the microfoundations of dynamic capabilities. StrategicManagement Journal, 36(6), 831-850.
Honari, H., Raji, A., Momenifar, F. (2017). Construting and accreditation of the pivotal competencies sports and youth. Sports Management Studies, 9 (43), 141-160. (in Persian)
Horváthová, P., Čopíková, A. & Mokrá, K. (2019). Methodology proposal of the creation of competency models and competency model for the position of a sales manager in an industrial organisation using the AHP method and Saaty’s method of determining weights. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 32(1), 2594-2613.
Kermani, B., Darvish, H., Sarlak, M., Kilivand, H. (2017). Designing  hospitals competency model. Scientific Journal of Health Promotion Management, 7 (2), 58- 65. (in Persian)
Keykhah, A. (2019). Providing a model of competencies of managers in the University of Medical Sciences based on theme analysis. Medicine and cultivation, 29(1), 24-36.
(in Persian)
Khosh Namak, B., Iranzedeh, S., Khadivi, A., Taghizadeh, H. (2020). Providing a competency, odel in appointing and cultivating the competencies of managers from the sociological perspective of the organisations (case of study: social Society Organisation). Sociological studies, 13(47), 71-87. (in Persian)
Kotzab, H., Teller, C., Bourlakis, M. and Wünsche, S. (2018). Key competences of logistics and SCM professionals – the lifelong learning perspective. Supply Chain Management: An International Journal, 23(1), 50-64.
Kvale, S. (1996). Interviews: An Introduction to Qualitative Research Interviewing. Thousand Oaks: sage.
Moradi, S., Kähkönen, K., Klakegg, O. J., & Aaltonen, K. (2021). A Competency Model for the Selection and Performance Improvement of Project Managers in Collaborative Construction Projects: Behavioral Studies in Norway and Finland. Buildings, 11(1), 4.
Muezzin Jamshidi, M. (2018). Identify the key competencies of managers in order to achieve human resource excellence in home appliance manufacturing companies. Human Resource Studies, 9 (1), 1-24. (in Persian)
Osagie, E.R., Wesselink, R., Blok, V., Lans , M. & Mulder, M. (2016). Individual competencies for corporate social responsibility: A literature and practice erspective. Journal of Business Ethics, 135(2), 233–252. Doi: 10.1007/s10551-014-2469-0.
Pan, N. H. & Kung, R. Y. (2019). Construvtion of a managment competency scale for site managers of property management Companies. International Journal of Organizational Innovation, 1(3), 65-78.
Panahi, S.M., Poor Karimi, J., Ramazan, M. (2018). Providing a model of professional competency of research managers in research-oriented organization. Quarterly journal of Human resources management research, 8(1), 31-46. (in Persian)
Publication of the management and planning organization of the country (2003). Administrative Transformation Program Report. (in Persian)
Rahmani, M., Hashemi, S.A., Bagheri, M. (2019). Explining the competency model based on entrepreneurial behavior and organizational trust of educational managers. Quartery journal of educational leadership and management, 13(48), 111-128. (in Persian)
Ranjbar, M. (2013). Competency model of health sector managers. Ph.D thesis in state management, University of Tarbiat Modares.
Ríos Carmenado, I. L., Rahoveanu, A.T., Gallegos, A. A. (2014). Project management competencies for regional development in Romania: analysis from “Working with People” model. Procedia Economics and Finance, 8, 614 – 621.
Seidel, A., Saurin, T.A., Marodin, G.A. & Duarte Ribeiro, G.L. (2017). Lean Leadership Competencies: a multi-method study. Management Decision, 55(10), 2163-2180.
Seyedi, S.M.R., Danayifard, H., Ganj, A.A., Khaef Elahi, A.A. (2019). Designing the competency model of senior governmental managers with meta combined method. Strategic Studies of Public Policy, 9(33), 54-79. (in Persian)
Simon. H. A. (1972). “Theories of Bounded Rationality”, Decision and Organization, by McGuire, C.B. and Radner, Roy, North-Holland Publishing Company.
Sohrabizadeh, S., Ahram Poosh, M.H., Bastani, P., Shafaghat, T., Rahimi, H. (2014). Studing the challenge of human influence in appointry managers. Case of study: Managers of Shiraz university of medical sciences. Dawn of Heulth, 13(5), 83-91.
Stanišić, N., & Čerović, S. (2020). Competency Model and Mullti-Criteria Decision Making in Tourism and Hotel Industry in Serbia. Teme: Casopis za Društvene Nauke, 44(2).
Sun, C., Shute, V. J., Stewart, A., Yonehiro, J., Duran, N., & D'Mello, S. (2020). Towards a generalized competency model of collaborative problem solving. Computers & Education, 143, 103672.
Swanson, E., Kim, S., Lee, S. M., Yang, J. J. & Lee, Y. K. (2020). The effect of leader competencies on knowledge sharing and job performance: Social capital theory. Journal of Hospitality and Tourism Management, 42, 88-96.
Tabassi, A.A., Roufechaei, K.M., Ramli, M., Abu Bakar, A.H., Ismail, R., Pakir H.K. (2016). Leadership Competences of Sustainable Construction Project Managers. Journal of Cleaner Production, 124, 339- 349. doi: 10.1016/j.jclepro.2016.02.076
Takey, S.M., & Carvalho, M.M. (2015). Competency mapping in project management: An action research study in an engineering company. International Journal of Project Management, 33, 784–796.
Tenenhaus, M., Amato, S., Esposito Vinzi, V. (2004). A global goodness-of fit index for PLS structural equation modeling. Proceedings of the XLII SIS Scientific Meeting, Vol. Contributed Papers, CLEUP, Padova, pp. 739–742.
Torres Jr, C.R. (2012). Examining Competencies for the human resource professional within Idaho State Government. University of Nevada, Las.Vegas.