شبیه‌سازی تعادل منابع و مصارف در صندوق‌های بازنشستگی بر اساس ریسک‌های جمعیتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 عضو هیئت علمی گروه مهندسی صنایع دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه خوارزمی، تهران

3 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامشهر، گروه بازرگانی مالی.

4 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز گروه مدیریت مالی

10.22034/jhrs.2021.139112

چکیده

زمینه و هدف: صندوق‌های بازنشستگی از جمله نهادهای مهم و تأثیرگذار بر اوضاع اقتصادی و اجتماعی جامعه شمرده می‌شوند. ارائه راه‌کارهای مناسب به‌منظور حفظ تعادل این صندوق‌ها، به شناخت دقیق شرایط و عوامل تأثیرگذار بر وضعیت آن نیاز دارد. یکی از عواملی که بر تعادل منابع و مصارف صندوق‌ها تأثیر می‌گذارد، تغییر جمعیت کشور است. در این پژوهش، مدلی برای شبیه‌سازی تعادل منابع و مصارف در صندوق‌های بازنشستگی بر اساس ریسک‌های جمعیتی ارائه شده است.
روش: در این مقاله، ابتدا عوامل مهم تأثیرگذار بر وضعیت صندوق بازنشستگی شناسایی شدند، سپس با استفاده از مدل‌سازی پویاشناسی سیستم، بحران فزونی مصارف بر منابع صندوق در قالب مدل علت‌ومعلولی ترسیم شد و در ادامه، به‌کمک نرم‌افزار ونیسم، مدل حالت جریان در افق زمانی 50ساله پیش‌بینی و طراحی شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش از احتمال تأثیر مثبت افزایش 23درصدی زادوولد بر میزان نقدینگی سازمان حکایت می‌کند، این در حالی است که کاهش شدید میزان زادوولد و افزایش تورم در بلندمدت، بر میزان نقدینگی صندوق، بیشترین تأثیر منفی را می‌گذارد. مقدار نسبت پشتیبان و نقدینگی در خروجی مدل شبیه‌سازی، گویای بروز بحران شکاف منابع و مصارف صندوق، در دهه‌های آغازین سال ۱۴۰۰ است.
نتیجه‌گیری: نتایج به‌دست‌آمده از شبیه‌سازی سیستم منابع و مصارف صندوق بازنشستگی نشان می‌دهد که در صورت تداوم روند فعلی، در آینده نزدیک بحران بازنشستگی بروز می‌کند. از سوی دیگر، بر اساس بررسی سناریوهای مختلف مشخص شد که در کوتاه‌مدت، افزایش میزان کسورات و میزان جذابیت، بر پایداری صندوق تأثیر بیشتری دارد؛ اما در بلندمدت، به‌دلیل اثر معکوس افزایش میزان کسورات در پرداخت‌های حق بیمه، جذابیت صندوق‌ها کاهش می‌یابد و در عمل، متغیرهای جمعیتی بیشترین تأثیر را بر پایداری صندوق‌ها می‌گذارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Simulation of the Balance between Resource and Expenditure in Pension Funds Based on Population Risks

نویسندگان [English]

  • Hassan Chaharmahali 1
  • Hamidreza Izadbakhsh 2
  • Hamidreza Kordlouie 3
  • Mirfeiz Fallah Shams 4
1 Ph.D. student of financial management, Department of Financial Management, Science and Research branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Department of Industrial Engineering, Faculty of Engineering, Kharazmi University, Tehran
3 Associate Professor, Islamshahr Azad University, Department of Financial Business.
4 Associate Professor, Islamic Azad University, Tehran Branch, Center for Financial Management
چکیده [English]

Background & Purpose: Pension funds are among the most important institutions that affect economic and social conditions of society. Presenting appropriate solutions to maintain the balance of these funds requires accurate knowledge of the conditions and factors affecting its status. Demographic change is one of the disruptive factors upsetting the balance between resource and expenditure of the funds. In this study, a model for simulating the balance of resources and expenditures in pension funds based on demographic risks is presented.
Methodology: In this article, first the key factors affecting the status of the Pension Fund were identified. Then using modeling with system dynamics method, both increasing crisis of spending on fund resources in the form of cause and effect model and flow mode model in Vensim software on the horizon were designed and predicted in 50 years.
Findings: The results of this study uncovered that a 23% increase in the birth rate can have a positive effect on the liquidity of the organization. However, based on the results of this study, a sharp decline in the birth rate and an increase in inflation, in the long run, will have the most negative effect on the liquidity of the Pension Fund. The amount of support and liquidity ratio in the output of the simulation model indicates the emergence of a crisis in the gap between resource and expenditure of the Pension Fund after the early decades of the Year 1400.
Conclusion: The results obtained from the simulation of the resource system and expenditures of Pension Fund is the indicator of the occurrence of a pension crisis in condition that the current trend continues in the near future. On the other hand, the study of different scenarios has shown that in the short run, increasing the deduction and the attractiveness rates has the greatest effect on the stability of the Pension Fund, but in the long run, due to the adverse effect of increasing the deduction rate on premiums, this factor reduces the attractiveness of the Pension Fund. Demographic variables will have the greatest impact on the stability of the Pension Funds.

کلیدواژه‌ها [English]

  • balance between resource and expenditure pension fund
  • demographic risks
  • dynamic systems simulation
  • fund stability
آذر، عادل؛ صفری، محمد (1395). شناسایی عوامل مؤثر بر پایداری طرح‌های بازنشستگی خصوصی با استفاده از رویکرد ترکیبی متدولوژی سیستم‌های نرم و نگاشت شناختی فازی. فصلنامه انجمن علوم مدیریت ایران، 11(43)، 21-58.
ابراهیمی سروعلیا، محمد حسن؛ صابونچی، امین (1398). نقش عوامل جمعیت‌شناختی در تبیین تحمل ریسک سرمایه‌گذاران حقیقی و رفتار ریسک‌‎پذیری آنان. دانش سرمایهگذاری، 8(32)، 217- 234.
اسماعیلیان، مجید؛ علی محمدی کمال‌آبادی، مسلم (1393). ارزیابی تصمیم‎های سرمایه‎گذاری با استفاده از پویایی سیستم و اختیارات سرمایه‎گذاری واقعی (مورد مطالعه: در شرکت تولید باطری خودرو). فصلنامه مدیریت دارایی و تأمین مالی، 3(1)، 1-22.  
انصاری، محمد علی؛ فلاحتی، علی؛ دل انگیزان، سهراب (1396). مدل‎سازی و تحلیل راهبردی بحران بازنشستگی در ایران با رویکرد نظریه بازی‌ها. بهبود مدیریت، 11(1)، 61-92.
ایزدبخش، حمیدرضا؛ سلیمان‎زاده، احمد؛ داوری اردکانی، حامد؛ زرین بال، معصومه (1396). مدیریت دارایی و بدهی در صندوق‎های بازنشستگی با رویکرد سیستمی در محیط فازی. تحقیقات مدلسازی اقتصادی، 8(29)، 201- 239.
پروندی، یحیی؛ بلباسی، میثم (1399). بحران در صندوق‏های بازنشستگی تأمین اجتماعی و امنیت ملی ج.ا.ایران. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 9(3)، 103-135.
چهارمحالی، حسن؛ طالبیان، احمدرضا؛ اسدبیگی،‎ هادی (1396). شناسایی عوامل بروز بحران و چالش‎های‎های موجود در نظام بازنشستگی ایران، همایش بینالمللی مدیریت و حسابداری ایران، بابل.
حبیبی، حمید (1383). مدل‎سازی مفهومی مدیریت دارایی‎ها / بدهی‌ها در شرکت‎های بیمه. فصلنامه صنعت بیمه، 19(2)، 5- 28.
ربیعی، علی؛ عسگریان، علیرضا (1398). ارائه الگوی راهبردی اداره امور بازنشستگی کشوری. مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 3(11)، 91- 128.
رستم‎زاد منصور، مرجان؛ چهارمحالی، حسن (1397). نقش اصلاحات صندوق‌های بازنشستگی در جلوگیری از چالش‎ها و بحران‎های مالی. چهارمین سمپوزیوم بینالمللی علوم مدیریت، تهران.
رضوی، سید مهدی (۱۳۹۷). برنامهریزی بلندمدت تخصیص دارایی با رویکرد تحلیل سناریو در صندوق‌های بازنشستگی. دانشگاه علامه طباطبائی.
رعنایی کردشولی، حبیب اله؛ دانشور، وحید (۱۳۹۰). طراحی مدل جامع تعالی منابع انسانی با استفاده از روش فراترکیب کیفی. فصلنامه علمی مطالعات منابع انسانی، 1(1)، 1-20. 
روغنی زاده، مصطفی (1384). تحلیل صندوق بازنشستگی کشوری، تهران: انتشارات صحفی.
صفری، محمد (1397). بررسی پایداری طرح‎های بازنشستگی خصوصی ترکیبی با استفاده از رویکرد تلفیقی نگاشت شناختی فازی و پویایی سیستمی. پژوهشنامه بیمه (صنعت بیمه). 33 (3)، 81- 104.
طوطیان اصفهانی، صدیقه؛ خدایاری، فرانک؛ ورمزیا، لیلا (1397). شناسایی و رتبه‌بندی موانع چابک‌سازی سازمان تأمین اجتماعی. فصلنامه علمی مطالعات منابع انسانی، 8(3)، 23-44.  
عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‎های کیفی. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت) 5(2)، 151- 198.
عزیزی، امیر؛ سپهوندی، محمدعلی؛ پیدا، نگین؛ محمدی، جواد (1394). بررسی رویکردی مؤثر به پیری: مطالعه نظریه داده‌بنیاد. سالمند، ۱۰(۴)، 88-۱۰۱.
عطاریان، ایراندخت (1390). چالشهای صندوق بازنشستگی کشوری و راهبردهای برون رفت از آن. صندوق بازنشستگی کشوری.
فرتوک‎زاده، حمیدرضا؛ ذوالفقاریان، محمدرضا (1390). تبیین مبانی فلسفی مطالعات پویایی شناسی سیستم با استفاده از رویکرد استقرایی: طبقه‎بندی پارادایمی از مدل‎های مطالعات پویایی‎شناسی سیستم. اندیشه مدیریت راهبردی (اندیشه مدیریت)، 5(1)، 125-168.
فرتوک‎زاده، حمیدرضا؛ رجبی نهوجی، میثم؛ بایرامزاده، سونا (1392). بحران فزونی مصارف نسبت به منابع. مطالعات مدیریت راهبردی، 4(15)، 131- 156.
فرزانه، مجید؛ ره‎کوی، علیرضا (1395). صندوق بازنشستگی. اولین کنفرانس بین المللی مدیریت، حسابداری، علوم تربیتی و اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل، ساری.
قاسمی، مجتبی (1388). بازارهای مالی و توسعه اقتصادی، نگاهی به نقش سیستمهای مستمری بر بازارهای مالی و توسعه اقتصادی. واحد مطالعات و تحقیقات بیمه‎ای مؤسسه حسابرسی صندوق بازنشستگی کشوری.
قویدل، صالح؛ میرغیاثی، نسیم (1396). پیری جمعیت، امید به زندگی و رشد اقتصادی. پژوهشهای اقتصادی ایران، 22(73)، 159- 196.
مرکز آمار ایران (1397). گزارش پیشبینی جمعیت بر اساس سناریوهای مختلف جمعیتی تا سال 1430.
میر، سید جواد؛ گنجیان، مهدی؛ فروهش تهرانی، غلامرضا (1393). چالش‌ها و راهکارهای صندوق‌های بازنشستگی در ایران: مطالعه موردی صندوق بازنشستگی جهاد کشاورزی. سیاست‌های راهبردی و کلان، 2(7)، 111-139.
نیک‎پور، عامر؛ حسنعلی‎زاده، میلاد (1398). تحلیل الگوهای فضایی شاخص‎های سالمندی جمعیت در شهر بابل. مطالعات توسعه اجتماعی ـ فرهنگی، ۸ (۱)، 9-۳۱.
Alaminos, E., Ayuso, M., & Guillen, M. (2020). Demographic and social challenges in the design of public pension schemes. In Economic Challenges of Pension Systems (pp. 33-55). Springer, Cham.‏
Albrecher, H., Bauer, D., Embrechts, P., Filipović, D., Koch-Medina, P., Korn, R., ... & Wagner, J. (2018). Asset-liability management for long-term insurance business. European Actuarial Journal, 8(1), 9-25.
Alexander, N., Marina, K., Aidai, Z. K., & Andrey, S. (2018). Institutional risks: General principles of influence on pension systems. In Eurasian Business Perspectives (pp. 357-365). Springer, Cham.
Basu, S. & Nath Mukherjee, K. (2020). Asset-liability management. Available in: https://www.nibmindia.org/static/training_program/ALM-Basu-Sep%2027-Oct%202.pdf
Chaim, R. M. (2006). Combining ALM and system dynamics in pension funds. The 24th International Conference of System Dynamics Society, Netherlands.
Chaim, R.M. (2007). Combining ALM and system dynamics in pension funds. online Proc of the 24th International Refereed Conference of System Dynamics Society, Netherlands.
Chaim, R. and Ermes Streit, R. (2008). Pension funds governance: combining SD, Agent based modeling and fuzzy logic to address dynamic asset and liability management (ALM) problem. In Proceedings of the 26th International Conference of the System Dynamics Society.
Consigli, G., Kuhn, D., & Brandimarte, P. (2017). Optimal financial decision making under uncertainty. In Optimal financial decision making under uncertainty (pp. 255-290). Cham: Springer.
Cui, X. Y., Gao, J. J., Li, X., & Li, D. (2014). Optimal multiperiod mean-variance policy under no-shorting constraint. European Journal of Operational Research, 234(2), 459-468. doi:10.1016/j.ejor.2013.02.040
De La Torre-Torres, O. V., Alvarez-Garcia, J., Santillan-Salgado, R. J., & Lopez, F. (2019). Potential improvements to pension funds performance in Mexico. Revista ESPACIOS, 40(30).
Ebbinghaus, B. (2021). Inequalities and poverty risks in old age across Europe: The double‐edged income effect of pension systems. Social Policy & Administration, 55(3), 440-455.
Erwin, K., Abubakar, E., & Muda, I. (2018). The relationship of lending, funding, capital, human resource, asset liability management to non-financial sustainability of rural banks (BPRs) in Indonesia. Journal of Applied Economic Sciences, 13(2).
Ferstl, R., & Weissensteiner, A. (2011). Asset-liability management under time-varying investment opportuni- ties. Journal of Banking & Finance, 35, 182-192. doi: 10.1016/j.jbankfin.2010.07.028
Gunnarsson, B. (2013). Risk management in Almenni collective pension fund. Thesis of Master of Science in Financial Engineering, the School of Science and Engineering at Reykjavík University.
Lassila, J. (2018). Aggregate risks, intergenerational risk-sharing and fiscal sustainability in the finnish earnings-related pension system (No. 57). ETLA Working Papers.
Li, D., Shen, Y., & Zeng, Y. (2018). Dynamic derivative-based investment strategy for mean–variance asset–liability management with stochastic volatility. Insurance: Mathematics and Economics, 78, 72-86.
Li, X., Wu, X., & Yao, H. (2020). Multi-period asset-liability management with cash flows and probability constraints: A mean-field formulation approach. Journal of the Operational Research Society, 71(10), 1563-1580.
Markowitz, H. (1959). Efficient Diversification of Investments. New York: Wiley.
Nepp, A., Larionova, V., Okhrin, O., & Sesekin, A. (2018). Optimal pension system: case study. Journal of Scientific Papers Economics & Sociology, 11(1), 267-292.
Pachamanova, D., Gülpınar, N., & Çanakoğlu, E. (2017). Robust approaches to pension fund asset liability management under uncertainty. In Optimal Financial Decision Making under Uncertainty (pp. 89-119). Springer, Cham.
Pan, J., & Xiao, Q. (2017). Optimal mean-variance assetliability management with stochastic interest rates and inflation risks. Mathematical Methods of Operations Research, 85(3), 491-519. doi:10.1007/s00186-017-0580- 6
Sapiri, H., Kamil, A. A., & Tahar, R. M. (2014). System dynamics approach as a risk management tool in analyzing pension expenditure: The case of Malaysian employees public pension plan. The Singapore Economic Review, 59(05), 1450046.
Shao, W., Hao, Y., Chen, K., & Liu, B. (2013). Study on China's pension gap based on system dynamics. International Journal of Engineering and Industries, 4(4), 27.
Sterman, J. D. (2001). System dynamics modeling: tools for learning in a complex world. California Management Review, 43(4), 8-25.
Viehweger, B., & Jagalski, T. (2003). The reformed pension system in Germany, a system dynamics model for the next 50 years. In 21st System Dynamics Conference Proceeding 191(10).
World Bank (2014). World development indicators 2014. Available in:  https://elibrary.worldbank.org/doi/abs/10.1596/978-1-4648-0163-1
Yavas, M., & Bacaksizlar, G. (2010). Financial sustainability of social security institutions. 28st International Conference of System Dynamics.