شناسایی و رتبه‌بندی پیشایندهای توسعه برند کارفرمایی با استفاده از روش کیو (نمونه‌کاوی: دانشگاه‌های دفاعی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 استاد، گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشیار، گروه آموزشی مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

4 استادیار، گروه آموزشی مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

10.22034/jhrs.2022.150419

چکیده

زمینه و هدف: برند کارفرمایی به‌عنوان یکی از ابعاد برند سازمان و عامل مهم تمایز از سایر رقبا، در حوزه حفظ و افزایش دارایی نامشهود سازمان نقش بسیار مهمی دارد. پژوهش حاضر، به‌دنبال شناسایی پیشایندهای توسعه برند کارفرمایی، از دیدگاه استادان و اعضای هیئت‌ علمی دانشگاه‌های دفاعی منتخب است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر جهت‌گیری، کاربردی و از منظر فلسفی، اثبات‌گرایانه به‌شمار می‌رود و با استفاده از روش کیو اجرا شده است. در این پژوهش، نخست با مرور ادبیات و مصاحبه، پیشایندهای توسعه برند کارفرمایی استخراج و عوامل نهایی با نظرسنجی از خبرگان مشخص شد؛ سپس این عوامل در قالب کارت‌های کیو، در اختیار 23 نفر از استادان و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه دفاعی مدنظر که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند، قرار گرفت و در نهایت، دیدگاه آنان با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس تحلیل شد.
یافته‌ها: الگوی ذهنی مشارکت‌کنندگان این پژوهش 7 نوع بوده است: کارکردگرا، ذهنیت‌گرا، روابط عمومی، مبتنی بر ساختارهای غیربوروکراتیک، کارمندمحور، چندبُعدی و نگهداشت منابع انسانی.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش بینش مفیدی را در اختیار مدیران و تصمیم‌گیران دانشگاه‌های مدنظر قرار می‌دهد تا با شناخت این عوامل، برند کارفرمایی دانشگاه‌ها را توسعه دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploration of Factors Affecting the Development in Employer Brand Using Q Method (Case Study: Defense Universities)

نویسندگان [English]

  • Amir Valafar 1
  • Davod feiz 2
  • Azim Zarei 3
  • Mahmoud Golami Karin 4
1 PhD Candidate, Department of Business Management, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Prof., Department of Business Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
3 Associate Prof., Department of Business Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
4 Assistant Prof., Management Dept., Shahid Sattari University of Aeronautical Sciences and Technology, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Background & Purpose: Employer brand as one of the organization's brand dimensions and an important factor of differentiating from competitors has an important role in the field of maintaining and increasing the intangible assets of the organization. The present study sought to identify ranking the predictors of development employer brand based on the viewpoints of professors and faculty members of the University of Defense Departments.
Methodology: This research is applied in orientation and positivist philosophically which was done using Q method. In this research, first, by reviewing the literature and the semi-structured interview, entrepreneurial brand development predictors were extracted and the final factors were determined by the help of experts. These factors, in the form of Q cards, were delivered to 23 professors of the Defense University, who were purposefully selected as the participants of the study. Finally, their perspectives were analyzed using exploratory factor analysis through SPSS Software.
Findings: The results suggest that participants possess seven mental models including functionalist, functionalist, public relations, non-bureaucratic, employee oriented, multi-dimensional, and human resources maintenance.
Conclusion: Improving identified employer brand predictors in the studied universities may cause employer brand development and help to upgrade the intangible resources (especially human resources) of these universities. Besides, focusing on the identified employer brand predictors can augment the efficiency of these attempts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Defense University
  • Brand
  • Employer Brand
  • Q Method
 افجه، سیدعلی اکبر و علیزاده‌فر، زهرا (1396). رابطه ادراک برند کارفرما با نگرش‌های شغلی کارکنان. فصلنامه مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 26 (84)، 73-95.
افضل‌آبادی، محمدحسین، نوه ابراهیم، عبدالرحیم، عبداللهی، بیژن و عباسیان، حسین (1396). طراحی مدل برندسازی کارفرما در سازمان‌های عمومی غیردولتی. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 3(9) 71-95.
باباشاهی، جبار، حمیدی‌زاده، علی، محمدنژاد فدردی، منصوره و سیدامیری، نادر (1396). برند کارفرما؛ راهبردی نوین در جذب نیروهای خلاق تداعی معانی، تصویر سازمان و تناسب شخص سازمان در نقش میانجی. فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، 1(12)، 203-222.
بیات، الناز، شاه‌حسینی، محمدعلی، امیری، مجتبی و یزدان‌پناه، احمدعلی (1399). ارائه مدل هویت سازمانی با رویکردبرندکارفرما؛ یک مطالعه کیفی. نشریه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 1(9)، 73-106.
بیگ، مینا، رحمان‌سرشت، حسین و حسینی گل افشانی، سید احمد (1398). مدلی برای برندسازی سامانه منابع انسانی با رویکرد داده‌بنیاد. فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی، 3 (10)، 67-100.
بیگلو، لیلا و اسکندری، کریم (1396). طراحی مدل برند کارفرما برای سازمان تأمین اجتماعی با تأکید بر بازاریابی داخلی. فصلنامه مدیریت بازاریابی، 33(10)، 117-134.
حسنقلی‌پور، طهمورث، ملایری نوریجانی، عزیز محمد، باباشاهی، جبار و صادق وزیری، فراز ( 1394). تأملی بر جنبه انسانی برند: بررسی تأثیر شخصیت برند سازمان ارتش جمهوری اسلامی ایران بر رضایت سرمایه‌های انسانی. نشریه علمی ـ پژوهشی بهبود مدیریت، 1(9)، 94-79.
حمیدیان‌پور، فخریه، ضیایی بده، علیرضا و اردکانی، محمد سعیدا (1392). ارائه مدلی جهت بررسی پیامدهای ارزش ویژه برند کارفرما با استفاده از رویکرد مدل‌سازی معادله ساختاری. فصلنامه کاوش‌های مدیریت بازرگانی، 5(9)، 1-13.
خوشگویان فرد، علیرضا (1386). روش‌شناسی کیو. تهران: انتشارات مرکز تحقیقات صداوسیما.
رحیمیان، اشرف (1392) برند کارفرما؛ راهبرد نوین مدیریت سرمایه‌های انسانی. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین (ع)، 2(5)، 150-127.
رضادوست، مهدی، ایرانی، حمیدرضا و حمیدی‌زاده، علی (1395). تأثیر برند کارفرما بر نگهداشت کارکنان با در نظر گرفتن متغیرهای میانجی عجین شدن و رفتار شهروندی سازمانی. فصلنامه مدیریت برند، 8(4)، 65-94.
رعنایی کردشولی، حبیب‌اله، ابراهیمی، ابوالقاسم و مباشری، علی اصغر (1397). سنجش برند کارفرما. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت(بهبود و تحول)، 19(20)، 931-969.
سفیدگر، افروز و وظیفه‌دوست، حسین (1399). تأثیر برند کارفرما و ابعاد آن بر رضایت شغلی کارکنان. فصلنامه مدیریت کسب‌وکار، 74(5)، 214- 234.
شوقی لرد، الهه، علیزاده ثانی، محسن، شیرخدایی، میثم و عرب، محبوبه (1398). مقایسه جذابیت برند کارفرمایی بخش‌های دولتی و خصوصی: دیدگاه دانشجویان دانشگاه‌های فنی و مهندسی. مطالعات مدیریت دولتی ایران، 2(2)، 115- 129.
عسکری، ناصر (1397). نقش میانجی تفاخر سازمانی در تأثیر برند کارفرمایی بر عملکرد فروش. مدیریت بازرگانی، 2(10)، 399-420.
علیزاده ثانی، محسن و نجات، سهیل (1395). بررسی تأثیر جذابیت برند کارفرما بر تمایل استخدام نخبگان (مطالعه موردی: شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت). مدیریت بازرگانی، 1(8) 204-228.
کردنائیج اسداله و نجات، سهیل (1397). تأثیر شهروندی شرکتی بر جذابیت و وفاداری به برند کارفرما (برند دانشگاه مازندران). فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، 2(8)، 113-133.
مزرعه، شیرین، شائمی برزکی، علی و صفری، علی (1400). طراحی الگوی برندسازی کارفرما بر مبنای انتظارهای نیروی انسانی مستعد. مدیریت بازرگانی، 13(2)، 337-361.
مشبکی، اصغر و تقی‌زاده، امیرحسین (1398). تأثیر برند کارفرما بر رفتار قهرمان برند: نقش واسطه‌ای هویت سازمانی. فصلنامه علمی مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 93(28)، 63-91.
Alnıacık, E. and Alnıacık, U. (2012). Identifying dimensions of attractiveness in employer branding: Effects of age, gender, and current employment status. 8th International Strategic Management Conference, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 58 (2), 1336- 1343.
Ambler, T., & Barrow. S. (1996). The employer brand, Centre for Marketing, Pan. Agra Working Paper, 3(15) 96-902.
Aslam, S. (2015). Potential Employee Segmentation: Employer Branding and Intention to Apply for a Job in Banking Sector, Pakistan. International Journal of Management Sciences and Business Research, 4(6), 111-116.
Backhaus, K. and Tikoo, S. (2004). Conceptualizing and Researching EmployerBranding. Career Development International, 9(4.5), 501-517.
Bakanauskiene, I., Bendaraviciene, R., Krikstolaitis, R. & Lydeka, Z. (2011). Discovering an Employer Branding: Identifying Dimensions of Employer’s Attractiveness in University. Management of Organizations: Systematic Research, 59, 7-22.
Berthon, P., Michael, E., & Li Lian, H. (2005). Captivating company: dimensions of attractiveness in employer branding. nternational journal of advertising, 24(2), 151-172.
Biswas, M., & Suar, D. (2013). Which Employees’ Values Matter Most in the Creation of Employer Branding? Journal of Marketing Development and Competitiveness, 7 (1), 93-102.
Botha, A., Bussin, M., & De Swardt, L. (2011). An Employer Brand Predictive Model for Talent Attraction and Retention. SA Journal of Human Resource Management/SA: 1-12.
Broek, M. T. (2015). From Employer Attractiveness Employer Branding: Results of a Mixed Methods Research. Master Thesis of Business Administration, Human Resource Management, School of management and governance, University of Twent.
Christopher , N., & Aiswarya, K. (2019). Employer branding: perceived organisational support and employee retention – the mediating role of organisational commitment. Industrial and Commercial Training, 51(3), 214-227.         
Kucherov, D., Zavyalova, E., & Garavan, T. N. (2011). HRD practices and talent management in the companies with the employer brand. European Journal of Training and Development, 36, 86–104.
Kumar Dawn, S., & Biswas, S. (2010). Employer Branding: A New Strategic Dimension of Indian Corporations. Asian Journal of Management Research, 6(1), 21-31.
Lievens, F., Van Hoye, G., & Anseel, F. (2013). Organizational Identity and Employer Image: Company’s Attractiveness as an Employer. Personnel Psychology, 56: 75-102.
Livens, F., & Highhouse, S. (2003). The Relation of Instrumental and Symbolic Attributes to a Towards a Unifying Framework. British Journal of Management, 18, 45–59.
Maxwell, R. & Xnax, S. (2009). Motivating Employees to live the brand: a Comparative Case Study of Employer Brand Attractiveness Within the Firm. Journal of marketing management, 25, (9-10), 1-16.
Minchington, B. (2010). Employer Brand Leadership - A Global Perspective. Torrensville: Collective Learning Australia, 2010. 319 P. ISBN 978-0-646-53648-4
Molk, A. (2018). Structures strategizing and contested territories: A structuration perspective on strategy development in employer branding. Scandinavian Journal of Management, 34(4), 326-334.
Noaillesa, L. & Viot, C. (2021). Employer brand equity effects on employees well-being and loyalty. Journal of Business Research, 126(3), 605-613.
O'Cass, A., Schlager, T., Bodderas, M., Maas, P. & Cachelin, J. L. (2011). The influence of the employer brand on employee attitudes relevant for service branding: an empirical investigation. Journal of Services Marketing, 25(7), 497- 508.
Parmar, A. (2014). The Role of Hr Department in Employer Branding at Public and Private Sector. Journal of Human Resources Management and Labor Studies, 2(2), 201-225.
Ramlo, S. (2016). Mixed method lessons learnedfrom 80 years of Q methodology. Mixed Methods, 10(1), 28-45.
Tanwar, K. & Prasad, A. (2016). Exploring the Relationship between Employer Branding and Employee Retention. Global Business Review, 17(3S), 1–21.
Tikhonov, A. (2019). Applying of employer branding system in the IT-companies. Human resource management, 40(38), 23-35.
Tkalac, V. A. & Sincic, C. (2018). The relationship between reputation, employer branding and corporate social responsibility. International journal of advertising, 25(3), 151-172.         
Vercic, A. T. (2021). The impact of employee engagement, organisational support and employer branding on internal communication satisfaction. Public Relations Review, 47(1), 21-34.
Walder, P., & Kantelhardt, J. (2018). The Environmental Behaviour of Farmers – Capturing the Diversity of Perspectives with a Q Methodological Approach. Ecological Economics, 143, 55-63.
Zhu, F., Zhen, W., Yu, Q., Hu, T., Wen, Y. and Liu, Y. (2014). Reconsidering the dimensionality and measurement of employer brand in the Chinese context. Social Behavior and Personality, 42(6), 944-948.
دوره 12، شماره 1
اردیبهشت 1401
صفحه 107-130
  • تاریخ دریافت: 21 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری: 05 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش: 22 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 22 اردیبهشت 1401