شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت منابع انسانی ملی با تأکید بر چالش‌های منابع انسانی

قلی پور سوته, رحمت اله; زرجو, شبنم; نجفی رستاقی, حیدر

doi:10.22034/jhrs.2024.202933

شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت منابع انسانی ملی با تأکید بر چالش‌های منابع انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رحمت اله قلی پور سوته ¹

شبنم زرجو ²

حیدر نجفی رستاقی ³

¹ استاد، گروه استراتژی و سیاستگذاری کسب‏وکار، دانشکده مدیریت کسب‏وکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

³ دانشجوی دکتری، گروه خط‌مشی و اداره ‌امور ‌عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/jhrs.2024.202933

چکیده

زمینه و هدف: مدیریت منابع انسانی به‌عنوان یک رشته علمی و عملی، در حال رشد و جهش شگفت‌انگیزی است؛ اما با توجه به عوامل گوناگون با چالش‌هایی مواجه می‌شود که در صورت تدابیر صحیح و بهنگام، می‌تواند آن را به فرصت‌های ناب تبدیل کند و از قِبَل آن به مزیت رقابتی دست یابد. این چنین کارکرد منابع انسانی در سطوح ملی و کلان، می‌تواند بسترساز پیشرفت و توسعه اقتصادی کشور شود. بر اساس آنچه بیان شد، هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت منابع انسانی ملی با تأکید بر چالش‌های منابع انسانی، در سه بُعد ساختاری، زمینه‌ای و رفتاری است.
روش: روش پژوهش مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای بود و با بهره‌گیری از روش فراترکیب انجام شد. روش نمونه‌گیری از نوع هدفمند و در دسترس بود. همچنین، در راستای گردآوری داده‌ها، به پایگاه‌های علمی داخلی و خارجی رجوع شد که از آن جمله، می‌توان پایگاه‌های داخلی مگیران، ایرانداک، پایگاه علوم انسانی، نورمگز و اس‌آی‌دی اشاره کرد. از پایگاه‌های خارجی نیز پایگاه‌های گوگل اسکولار و ساینس دایرکت و امرالد بررسی شد. در گام نخست، بر اساس گردآوری مطالعات پیشین، عوامل مؤثر در قالب مضامین استخراج شد؛ سپس مبتنی بر فرایند فراترکیب، در چارچوب مدل سه‌شاخگی، در سه محور ساختار، زمینه و رفتار این عوامل دسته‌بندی شدند.
یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر منابع انسانی ملی، در بُعد ساختاری عبارت‌اند از: «بلوغ معماری و ساختاری مدیریت منابع انسانی»، «اصلاح فرایندها و ساختارها و قوانین خط‌مشی‌گذاری منابع انسانی در سطح ملی»، «بازسازی ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مرتبط با مدیریت منابع انسانی در سطح ملی»، «اصلاح ساختارهای آموزش و توانمندسازی در سطح ملی». مهم‌ترین عوامل در بُعد زمینه‌ای عبارت‌اند از: «وضعیت توسعه‌یافتگی کشور»، «بلوغ نوآوری در سیستم‌های مدیریت منابع انسانی»، «جهانی‌شدن و بین‌المللی‌شدن منابع انسانی»، «تفاوت‌های فرهنگی و زمینه‌ای در کشورها»، «حکمرانی مشارکتی در مدیریت منابع انسانی»، «فناوری و نقش آن در مدیریت منابع انسانی». در نهایت مهم‌ترین عوامل در بُعد رفتاری عبارت‌اند از: «توجه به مؤلفه‌های فرهنگی و اجتماعی در مدیریت منابع انسانی ملی»، «بازسازی نگرش‌ها، ادراکات و رفتارهای اجتماعی در مدیریت منابع انسانی ملی»، «توجه به مؤلفه‌های چندملیتی و تفاوت‌های قومیتی»، «اهمیت رهبری و شبکه‌سازی در مدیریت منابع انسانی ملی».
نتیجه‌گیری: دستاورد ویژه پژوهش مبتنی بر بررسی و تحلیل مطالعات پیشین، اشاره به آن دارد که در طراحی نظام مدیریت منابع انسانی ملی، ضرورت دارد که هم‌زمان به مؤلفه‌های ساختاری و مؤلفه‌های زمینه‌ای و مؤلفه‌های رفتاری توجه ویژه‌ای شود. در پژوهش حاضر، متناسب با شناسایی این علل، راه‌کارهایی برای نظام مدیریت ارائه شد. سهم دانش‌افزایی و کاربردی پژوهش حاضر را می‌توان در توجه به چالش‌های منابع‌انسانی در لایه‌ها و سطوح کلان و ملی و با نگاه نهادی دانست.

کلیدواژه‌ها

مدیریت منابع انسانی

مدیریت منابع انسانی ملی

چالش‌های منابع انسانی

سازمان‌های دولتی

روش فراترکیب

عنوان مقاله English

Identifying Factors Affecting National Human Resources Management with Emphasis on Human Resources Challenges

نویسندگان English

Rahmatollah Ghoulipour Souteh ¹

Shabnam Zarjou ²

Heidar Najafi Rastaghi ³

¹ Prof., Department of Business Strategy and Policy, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

² Ph.D. Candidate, Department of Leadership and Human Capital, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

³ Ph.D. Candidate, Department of Public Policy and Administration, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده English

Background & Purpose: Human resource management as a scientific and practical field is growing and developing amazingly, but due to various factors, it faces challenges that can turn it into pure opportunities and a competitive advantage in the case of correct and timely measures achieved. Such a function of human resources at the national and macro levels can become a platform for the economic progress and development of the country, thus, the purpose of the current research is to identify the factors affecting the management of national human resources with an emphasis on the challenges of human resources in three structural, contextual, and behavioral dimensions.
Methodology: The research method is based on library studies and using meta-synthesis method. The sampling method is purposeful and available sampling, and domestic and foreign scientific databases are also referred to in the collection databases. Among the internal databases, Magiran, Irandoc, ensani.ir, Noormags, and SID can be mentioned. From the foreign databases, Google Scholar, Science Direct, and Emerald sites were also examined. In the first step, based on the collection of previous studies, effective factors were extracted in the form of themes, then based on the meta-synthesis process in the framework of the three-pronged model, these factors were categorized in the three dimensions of structure, context and behavior.
Findings: According to the findings, the most important factors in the structural dimension include "architectural and structural maturity of human resources management", "amendment of processes and structures and laws of human resources policy at the national level", "reconstruction of social, economic and political structures related to human resources management in national level", "modification of education and empowerment structures at the national level"; and the most important factors in the context dimension include "state of development of the country", "maturity of innovation in human resources management systems", "globalization and internationalization of human resources", "cultural and contextual differences in countries", "participatory governance in human resources management", "technology and its role in human resource management" and the most important factors in the behavioral dimension include "attention to cultural and social components in the management of national human resources", "reconstruction of social attitudes, perceptions and behaviors in the management of national human resources", "attention to multinational components and ethnic differences", "the importance of leadership and networking in the management of national human resources" have been identified in the policy making process of national human resources.
Conclusion: The special achievement of the research, based on the review and analysis of previous studies, pointed out that in the design of the national human resources management system, it is necessary to pay special attention to structural components, contextual components, and behavioral components at the same time, and therefore, in accordance with the identification of these causes, solutions for the system management was provided. Moreover, the knowledge-building and practical contribution of the current research can be seen in considering the challenges of human resources at macro and national levels and from an institutional perspective.

کلیدواژه‌ها English

Human resource management

National human resource management

Human resource challenges

Government Organizations

Meta-synthesis method

اردلان، امید؛ اصغرزاده، اصغر و گلسرخ، محسن (1398). چالش‌های مدیریت و منابع انسانی در بخش دولتی: کاربرد پژوهش آمیخته. مدیریت نوآوری در سازمان های دفاعی، (4)2، 180-197.

پورعزت، علی اصغر و طاهری عطار، غزاله (1395)، سازمان‌دهی و طراحی ساختار. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.

پورعزت، علی اصغر (1395). تصویرپردازی از دانشکده حکومت. مدیریت سازمان‌های دولتی، 4(2)، 143- 152.

حاج کاظمی، محبوبه؛ ابویی اردکان، محمد؛ محمداسماعیلی، ندا و کیانی، مجتبی (1403). طراحی ماتریس تبدیل ارزش‌های سازمانی به مصنوعات فرهنگی با کمک پژوهش علم طراحی. مطالعات منابع انسانی، 14(1)، 1-33.

حسینی، ابوالحسن؛ غفوری، زهرا و محمدی، حامد (1402). چارچوب مفهومی آموزش مبتنی بر شایستگی با رویکرد فراترکیب، رهبری آموزشی کاربردی، 4(4)، 165-186.

زراعتکار، سمیه؛ رجبی فرجاد، حاجیه و نقاش‌زاده، ساقی (1399). شناسایی چالش‌های مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی و تأثیر آن بر بهره وری. پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 12(4)، 197-224.

زرجو، شبنم و پورعزت، علی اصغر (1403). واکاوی نقش مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی بر تبیین بدبینی سازمانی. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 17(63)، 33-64.

سعادت، اسفندیار (1391). مدیریت منابع انسانی. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت). مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.

شجاعی، سید سعید؛ جمالی، غلامرضا و منطقی، نیکزاد (1395). شناسایی عوامل مؤثر بر بهره‌وری نیروی انسانی. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 8(2)، 161-181.

صادقی فسایی، سهیلا و عرفان‌منش، ایمان (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی؛ مورد مطالعه: تأثیرات مدرن‌شدن بر خانواده ایرانی. راهبرد فرهنگ، 8(29)، 61-91.

عباسیان، عزت‌اله و زرجو، شبنم و هاشمی، سید حامد (1402)، شناسایی عوامل مؤثر اجرای خط‌مشی گردشگری در استان گیلان، مطالعات اجتماعی گردشگری، (24)11، 35-56.

فرهی بوزنجانی و برزو و ممبینی، یعقوب (1391). اهمیت منابع انسانی در تولید ملی، کار و جامعه، (152)، 19-31.

قلی‌پور، آرین (1391). مدیریت منابع انسانی (مفاهیم، تئوری ها و کاربردها)، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.

کمالی، یحیی (1396). روش‌شناسی فراترکیب و کاربرد آن در سیاست‌گذاری عمومی. فصلنامه سیاست، 47(3)، 721-736.

مشبکی اصفهانی، اصغر؛ نوری، داوود و زرجو، شبنم (1400). ارزیابی سلامت سامانه مدیریت ارتباط با مشتری در شعب بانک آینده غرب کشور با استفاده از مدل آسیب‌شناسی سه شاخگ. نشریه علمی راهبردهای بازرگانی، 18(18)، 87-109.

موذن علوی، سید مهدی؛ طبرسا، غلامعلی و خورشیدی، غلامحسین (1399). طراحی و تبیین مدل توسعۀ منابع انسانی در سطح ملّی، فرایند مدیریت توسعه، 33(2)، 155- 192.

میرزایی اهرنجانی، حسن (۱۳۷۷). تجزیه‏وتحلیل عوامل مؤثر بر وجدان کار و انضباط اجتماعی در سازمان. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین.

نقی‌زاده، رضا؛ الهی، شعبان؛ منطقی، منوچهر و قاضی نوری، سید سپهر (1393). فراترکیب مدل‌های نوآوری منطقه‌ای مروری بر سال‌های 2013-1990. مدیریت نوآوری، 3(4)، 25-56.

هادی‌زاده مقدم، اکرم؛ رضاییان، علی؛ یزدانی، حمید رضا و افروز، داود (1402). ارائه مدلی از پیشایندها و پسایندهای توسعۀ منابع انسانی ملی با رویکرد فرامطالعه. مدیریت دولتی، 15(3)، 439- 471.

یزدان‌شناس، مهدی؛ دهقانان، حامد؛ محمود زاده، سید مجتبی و دباغی پور، محمود. (1403). الگویی برای نفوذ مدیران ارشد در اقدام‌های مدیریت منابع انسانی: رویکرد فراترکیب. مطالعات منابع انسانی، 14(1)، 34- 63.

یزدانی، حمید رضا؛ زارع، حمید و حدپور سراج، مرضیه (1400). ارائه چارچوبی برای مدیریت برون‌سپاری فرایندهای منابع انسانی: پژوهش فراترکیب. مطالعات منابع انسانی، 11(1)، 26-53.

Aguinis, H., Beltran, J. R. & Cope, A. (2024). How to use generative AI as a human resource management assistant. Organizational Dynamics, 53(1), 101029.

Al-Harthy, A., Lawless, A. & Mouzughi, Y. (2017). National HRD in Oman: A stakeholder perspective on the implementation of the national training programme. International Journal of Human Resource Development: Practice, Policy & Research, 2(2), 33-47.

Anthony, T. D., Kritsonis, W. A. & Herrington, D. E. (2007). An Analysis of Human Resource Management: Involving Administrative Leadership as a Means to Practical Applications--National Focus. Online Submission.

Anwar, G. & Abdullah, N. N. (2021). The impact of Human resource management practice on Organizational performance. International journal of Engineering, Business and Management (IJEBM), 5(1), 35-47.

Ardalan, O., Asgarzadeh, A. & Golsorkh, M. (2020). Challenges of management and human resources in the public sector: the application of mixed research. Innovation Management in Defensive Organizations, 2(4), 180-197. doi: 10.22034/qjimdo.2020.160624 (in Persian)

Budhwar, P. S. & Debrah, Y. (2001). Rethinking comparative and cross-national human resource management research. International Journal of Human Resource Management, 12(3), 497-515.

Budhwar, P. S. & Sparrow, P. R. (2002). An integrative framework for understanding cross-national human resource management practices. Human Resource Management Review, 12(3), 377-403.

Chang, C. C. & Chang, C. S. (2023). Influences of Talent Cultivation and Utilization on the National Human Resource Development System Performance: An International Study Using a Two-Stage Data Envelopment Analysis Model. Mathematics, 11(13), 2824.

Cooke, F. L. & Bartram, T. (2015). Guest editors’ introduction: Human resource management in health care and elderly care: Current challenges and toward a research agenda. Human Resource Management, 54(5), 711-735.

Cseh, M. & Manikoth, N. (2012). The future of human resource development: Shaping national human resource development policies in the global context. In University Forum of Human Resource Development, Portugal. doi: http://www.ufhrd.co.uk/wordpress.

Cunningham, P. W., Lynham, S. A. & Weatherly, G. (2006). National human resource development in transitioning societies in the developing world: South Africa. Advances in Developing Human Resources, 8(1), 62-83.

Ebrahimi, H., Seyyednaghavi, M., Hosseinpour, D. & Ghorbanizadeh, V. (2024). Explaining the multi-level human resource development model in Iran's government organizations with a strategic flexibility approach. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 15(11), 217-230. doi: 10.22075/ijnaa.2023.32055.4785

Ekuma, K. (2019). Postcolonialism and national HRD: understanding contemporary challenges to skills development in sub-Saharan Africa. Human Resource Development International, 22(4), 321-342.

Garavan, T., Wang, J., Nolan, C., Lai, Y., O'Brien, F., Darcy, C., ... & McLean, G. (2023). Putting the individual and context back into national human resource development research: A systematic review and research agenda. International Journal of Management Reviews, 25(1), 152-175.

Gerhart, B. & Fang, M. (2005). National culture and human resource management: assumptions and evidence. The International Journal of Human Resource Management, 16(6), 971-986.

Gooderham, P., Nordhaug, O. & Ringdal, K. (2006). National embeddedness and calculative human resource management in US subsidiaries in Europe and Australia. Human Relations, 59(11), 1491-1513.

Haak-Saheem, W. & Festing, M. (2020). Human resource management–a national business system perspective. The International Journal of Human Resource Management, 31(14), 1863-1890.

Hasler, M. G., Thompson, M. D. & Schuler, M. (2006). National human resource development in transitioning societies in the developing world: Brazil. Advances in Developing Human Resources, 8(1), 99-115.

Huda, K. N. (2020). Stakeholders' Engagement in Youth's Organizations for National Human Resource Development: A Study on Bangladesh National Cadet Corps. Journal of Management, 7(4), 11-22.

Jackson, T. (2004). HRM in developing countries. International human resource management, 49(1), 221-248.

Johnson, K. R. & Bartlett, K. R. (2013). The role of tourism in national human resource development: a Jamaican perspective. Human Resource Development International, 16(2), 205-219.

Kamali, Y. (2017). The Methodlogy of OF Meta Synthesis and Implications for Public Policy. Political Quarterly, 47(3), 721-736. doi: 10.22059/jpq.2017.62861 (in Persian)

Kim, S. B. & Lee, Y. H. (2009). A comparative study of national human resource development plan implementation systems in Korea, the United States, and Japan. Journal of Policy Studies, 23(2), 171-188.

Konrad, A. M. & Deckop, J. (2001). Human resource management trends in the USA‐Challenges in the midst of prosperity. International Journal of Manpower, 22(3), 269-278.

Kopp, R. (1994). International human resource policies and practices in Japanese, European, and United States multinationals. Human Resource Management, 33(4), 581-599.

Krishnaswamy, J. & Mostafiz, I. (2019). Challenges of Human Resource Leaders: A conceptualized research model. Researchgate, https://www.researchgate.net/publication /331431851.

Lockhart, P., Shahani, N. K. & Bhanugopan, R. (2020). Do organisational culture and national culture mediate the relationship between high-performance human resource management practices and organisational citizenship behaviour? International Journal of Manpower, 41(8), 1179-1197.

Lynham, S. A. & Cunningham, P. W. (2006). National human resource development in transitioning societies in the developing world: Concept and challenges. Advances in Developing Human Resources, 8(1), 116-135.

Mahmood, M. & Nurul Absar, M. M. (2015). Human resource management practices in Bangladesh: Current scenario and future challenges. South Asian Journal of Human Resources Management, 2(2), 171-188.

McLean, G. N. (2006). National human resource development: A focused study in transitioning societies in the developing world. Advances in Developing Human Resources, 8(1), 3-11.

Murray, W. C., Elliot, S., Simmonds, K., Madeley, D. & Taller, M. (2017). Human resource challenges in Canada’s hospitality and tourism industry: Finding innovative solutions. Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 9(4), 391-401.

Mutamba, C. (2014). World Bank Education Policy and Human Resource Development in Sub-Saharan Africa. Online Submission.

Nasir, S. Z. (2017). Emerging challenges of HRM in 21st century: A theoretical analysis. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 7(3), 216-223.

Okpara, J. O. & Wynn, P. (2007). Human resource management practices in a transition economy: Challenges and prospects. Management Research News, 31(1), 57-76.

Paik, Y., Vance, C. M. & Stage, H. D. (1996). The extent of divergence in human resource practice across three Chinese national cultures: Hong Kong, Taiwan and Singapore. Human Resource Management Journal, 6(2), 20-31.

Pinns, R, (2009). Management for public and nonprofit organizations: A strategic approach, Jossey-Bass. Public Administration Review (65), 109 – 116.

Poole, M. & Jenkins, G. (1998). Human resource management and the theory of rewards: evidence from a national survey. British Journal of Industrial Relations, 36(2), 227-247.

Quintanilla, J. & Ferner, A. (2003). Multinationals and human resource management: between global convergence and national identity. International Journal of Human Resource Management, 14(3), 363-368.

Ramachandran, S. & Sharma, D. (2019). Analysis of Challenges Facing Human Resources Management in Current Scenario. International Journal of Innovative Technology and Exploring Engineering, 8, 159-161.

Rao, T. V. (2004). Human resource development as national policy in India. Advances in developing human resources, 6(3), 288-296.

Saadat, E. (2012). Human Resources Management, Humanities Research and Development Organization of Universities (SAMT), Humanities Research and Development Center.
(in Persian)

Samarin, I. A. & Al-Asfour, A. A. (2023). National human resource development in transitioning societies: The case of Saudi Arabia. New Horizons in Adult Education and Human Resource Development, 35(1), 20-31.

Sandelowski, M., Barros, J. (2007). Handbook for synthesizing qualitative research, Springer publishing company Inc.

Schneider, S. C. (1988). National vs. corporate culture: Implications for human resource management. Human resource management, 27(2), 231-246.

Scullion, H., Collings, D. G. & Gunnigle, P. (2007). International human resource management in the 21st century: emerging themes and contemporary debates. Human Resource management journal, 17(4), 309-319.

Sebola, M. P. (2023). South Africa’s public higher education institutions, university research outputs, and contribution to national human capital. Human Resource Development International, 26(2), 217-231.

Selden, S. C., Ingraham, P. W. & Jacobson, W. (2001). Human resource practices in state government: Findings from a national survey. Public administration review, 61(5), 598-607.

Stone, D. L. & Deadrick, D. L. (2015). Challenges and opportunities affecting the future of human resource management. Human Resource Management Review, 25(2), 139-145.

Thite, M. (2013). Ethics and human resource management and development in a global context: case study of an Indian multinational. Human Resource Development International, 16(1), 106-115.

Wöcke, A., Bendixen, M. & Rijamampianina, R. (2007). Building flexibility into multi-national human resource strategy: a study of four South African multi-national enterprises. The International Journal of Human Resource Management, 18(5), 829-844.