ارائه مدل وزن‌دار ارزیابی فرهنگ دیجیتال در سازمان‌ها (موردپژوهی: یک شرکت بیمه ایرانی)

فتوح‌نژاد, ریحانه; شامی‌زنجانی, مهدی

doi:10.22034/jhrs.2025.517168.2399

ارائه مدل وزن‌دار ارزیابی فرهنگ دیجیتال در سازمان‌ها (موردپژوهی: یک شرکت بیمه ایرانی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

ریحانه فتوح‌نژاد ¹

مهدی شامی‌زنجانی ²

¹ کارشناس ارشد، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت فناوری و صنعتی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

² استاد، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکدۀ مدیریت فناوری و صنعتی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/jhrs.2025.517168.2399

چکیده

زمینه و هدف: سازمان‌هایی که در دنیای دیجیتالِ امروزی فعالیت می‌کنند، برای ادامۀ حیات و رقابت با سازمان‌های دیگر، باید به‌سمت تحول دیجیتال حرکت کنند. فرهنگ دیجیتال یکی از عوامل موفقیت در این مسیر است. انجام اقدامات فرهنگی در سازمان، مستلزم ارزیابی فرهنگ دیجیتال است؛ بنابراین باید از مدلی استفاده شود که علاوه‌بر وضعیت هر یک از ابعاد فرهنگ دیجیتال، میزان اهمیت (وزن) تک‌تک ابعاد را در استراتژی‌های سازمان تعیین کند تا ابتکارات فرهنگ دیجیتال در سازمان متناسب با ابعاد مهم‌تر طراحی شود. بر اساس آنچه بیان شد، هدف این پژوهش ارائۀ مدلی وزن‌دار است که فرهنگ دیجیتال سازمان‌ها را از منظر وضعیت و اهمیت ارزیابی کند.
روش: استراتژی این پژوهش آمیخته است. در فاز کیفی با روش فراترکیب، ابعاد و شاخص‌های فرهنگ دیجیتال شناسایی و از طریق مصاحبه با خبرگان اصلاح و تکمیل شد. در فاز کمّی، فرهنگ دیجیتال یکی از شرکت‌های بزرگ بیمۀ ایرانی با استفاده از پرسش‌نامه و با روش بهترین ـ بدترین بیزین که از روش‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه است، ارزیابی و ماتریس اهمیت ـ عملکرد برای فرهنگ دیجیتال آن سازمان ترسیم شد.
یافته‌ها: در این پژوهش یک مدل وزن‌دار شامل نُه بُعد و ۳۷ شاخص برای ارزیابی فرهنگ دیجیتال ارائه شد. این ابعاد عبارت‌اند از: ذهنیت دیجیتال، چابکی، داده‌محوری، مشتری‌محوری، نوآوری، همکاری درونی، همکاری بیرونی، استعدادمحوری و گشودگی در برابر تغییر. همچنین، فرهنگ دیجیتال شرکت بیمۀ مورد مطالعه بر اساس این مدل، ارزیابی و وضعیت و اهمیت هر یک از ابعاد برای این سازمان تعیین شد. در نهایت با ترسیم ماتریس اهمیت ـ عملکرد ابعاد اولویت‌دار برای سازمان، مشتری‌محوری و نوآوری و همکاری بیرونی تشخیص داده شد.
نتیجه‌گیری: فرهنگ دیجیتال یکی از ملزومات سازمان‌ها در مسیر دیجیتالی شدن است. برای داشتن فرهنگی سازمانی در تراز عصر دیجیتال، مدیران باید ابتدا به ارزیابی فرهنگ دیجیتال سازمان خود بپردازند. مدل ارائه‌شده در این پژوهش، ابعاد فرهنگ دیجیتال سازمان را از دو منظر وضعیت و اهمیت ارزیابی می‌کند و به مدیران تصویری از فرهنگ دیجیتال سازمانشان ارائه می‌دهد. این تصویر به مدیران کمک می‌کند تا هنگام تصمیم‌گیری دربارۀ پروژه‌های مربوط به فرهنگ دیجیتال، روی آن دسته از ابعاد فرهنگ دیجیتال تمرکز کنند که اولویت بیشتری دارند و با استراتژی‌های سازمانشان متناسب است. همچنین این مدل، حاصل تجمیع مرور پژوهش‌های پیشین و نظرهای خبرگانِ حوزۀ فرهنگ دیجیتال است که می‌تواند در پژوهش‌های مربوط به فرهنگ سازمانی استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

تحول دیجیتال

فرهنگ دیجیتال

روش بهترین ـ بدترین بیزین

ارزیابی فرهنگ دیجیتال

فرهنگ سازمانی

عنوان مقاله English

A Weighted Model of Digital Culture Assessment in Organizations (Studied Case: An Iranian Insurance Company)

نویسندگان English

Reyhane Fotouhnezhad ¹

Mehdi ShamiZanjani ²

¹ MSc. Student, Department of Information Technology Management, Faculty of Technology and Industrial Management, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

² Prof., Department of Information Technology Management, Faculty of Technology and Industrial Management, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده English

Background & Purpose: Organizations operating in today’s digital environment must pursue digital transformation to survive and remain competitive. Digital culture is a critical success factor on this journey. Implementing cultural initiatives within an organization requires an assessment of its digital culture. Therefore, a model is needed that evaluates the current state of each dimension of digital culture and determines the relative importance (weights) of those dimensions within the organization’s strategies, so that digital-culture initiatives can be designed in alignment with the most critical dimensions. This study aims to propose a weighted model that assesses organizational digital culture in terms of both status and importance.
Methodology: This research employs a mixed-methods strategy; In the qualitative phase, the dimensions and indicators of digital culture were identified using a meta-synthesis approach, then refined and completed through expert interviews. In the quantitative phase, the digital culture of a major Iranian insurance company was evaluated via a survey and the Bayesian Best–Worst Method (a multi-attribute decision-making technique). An importance–performance matrix was then constructed for that organization’s digital culture.
Findings: In this study, a weighted model comprising nine dimensions and 37 indicators for evaluating digital culture was proposed. These dimensions are: Digital Mindset, Agility, Data Orientation, Customer Orientation, Innovation, Internal Collaboration, External Collaboration, Talent Orientation, and Openness to Change. The digital culture of the case study was then assessed using this model, and the status and importance of each dimension for the organization were determined. Finally, by plotting an importance–performance matrix, Customer Orientation, Innovation, and External Collaboration were identified as the organization’s priority dimensions.
Conclusion: Digital culture is an essential prerequisite for organizations on the path to digitalization. To cultivate a digital-era organizational culture, managers must first assess their company’s digital culture. The model developed in this study evaluates digital culture dimensions from the dual perspectives of status and importance, providing managers with a clear picture of their organization’s digital-culture profile. This insight helps them focus digital-culture projects on those dimensions that are most critical and aligned with their strategies. Moreover, this model, rooted in a synthesis of prior research and expert opinion, can serve for future studies on organizational culture

کلیدواژه‌ها English

Digital Transformation

Digital Culture

Bayesian Best-worst Method

Assessment of digital culture

Organizational culture

آقاجانی میر، فاطمه؛ رجبی کفشگر، فاطمه زهرا و عرب، علیرضا (1400). شناسایی و اولویت‌‌بندی چالش‌‌های پیاده‌‌سازی تکنولوژی بلاکچین در زنجیرۀ تأمین: رویکرد گروهی BWM بیزین. تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات، 6 (4)، 464-483.

بازیان، زینب؛ پیران نژاد، علی و نرگسیان، عباس (1400). شناسایی بسترهای لازم برای دیجیتالی‎شدن فرایندهای مدیریت منابع انسانی (نمونه‌کاوی: شرکت آسان‌پرداخت شهر تهران). مطالعات منابع انسانی، 11(4)، 97-12.

دل‌آگاه، میثم (1401). مدلی برای ارزیابی فرهنگ دیجیتال در سازمان‌ها (مورد مطالعه: شرکت بهسا). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.

سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1391). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: نشر آگه.

شامی‌زنجانی، مهدی و اسدی، محسنه (1402). مدیریت منابع انسانی دیجیتال. تهران: انتشارات آریانا قلم.

محقر، علی؛ قاسمی، روح‌الله؛ طوسی، حسین و شیخی‌زاده، مرتضی (1401). ارائه مدلی برای ارزیابی کارکردهای دفتر مدیریت پروژه شهر دانش: با روش بهترین ـ بدترین و ماتریس تحلیل اهمیت ـ عملکرد. تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات، 7 (4)، 530-549.

مدرسی، یاسمن؛ سید نقوی، میر علی؛ رودساز، حبیب و رئیسی وانانی، ایمان (1402). طراحی چارچوب مفهومی برای مؤلفه‌های نرم تحول دیجیتال با استفاده از تحلیل مضمون. مطالعات منابع انسانی، 13(1)، 57-88.

Aasi, P. & Rusu, L. (2017). Facing The Digitalization Challenge: Why Organizational Culture Matters and How It Influences IT Governance Performance. Integrated Spatial Databases.

Abawa, A. & Obse, H. (2024). Organizational culture and organizational performance: does job satisfaction mediate the relationship? Cogent Business & Management, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2324127

Abhari, K., Ostroff, C., Barcellos, B. & Williams, D. (2021). Co-Governance in Digital Transformation Initiatives: The Roles of Digital. Proceedings of the 54th Hawaii International Conference on System Sciences, pp. 5801–5810.

Al-Faihani, M. & Al-Alawi, A. I. (2020, October). A literature review of organizational cultural drivers affecting the digital transformation of the banking sector. In 2020 International conference on data analytics for business and industry: Way towards a sustainable economy (ICDABI) (pp. 1-6). IEEE.

BCG. (2018). It’s Not a Digital Transformation Without a Digital Culture.

Capgemini. (2018). Culture first! How your Business Benefits from a Digital Culture Change. https://www.capgemini.com/de-de/wp-content/uploads/sites/8/2022/08/Culture-First-Capgemini-Invent_web.pdf.

Deloitte. (2020). Delve deeper into changing organizational culture and mindset. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/in/Documents/human-capital/in-consulting-hc-delve-deeper-into-changing-organisational-culture-and-mindset-noexp.pdf.

Dewar, C. & Doucette, R. (2018). Culture: 4 Keys to why it matters. https://www.mckinsey.com/capabilities/people-and-organizational-performance/our-insights/the-organization-blog/culture-4-keys-to-why-it-matters

Dürr, S., Holotiuk, F., Wagner, H., Beimborn, D. & Weitzel, T. (2018). What Is Digital Organizational Culture? Insights From Exploratory Case Studies. Hawaii International Conference on System Sciences.

Firican, D. A. (2023). Digital Transformation and Digital Culture: A Literature Review of the Digital Cultural Attributes to Enable Digital Transformation. In Proceedings of the International Conference on Business Excellence (Vol. 17, No. 1) pp. 791-799.

Gallup (2018). Gallup's Approach to Culture: Building a Culture That Drives Performance. https://www.gallup.com/workplace/354842/organizational-culture-paper.aspx

Gartner. (2024). Top 5 Priorities for HR Leaders in 2025. https://www.gartner.com/en/human-resources/trends/top-priorities-for-hr-leaders

Grover, V., Tseng, S. L. & Pu, W. (2022). A theoretical perspective on organizational culture and digitalization. Information & Management, 59 (4), 103639.

Groysberg, B., Lee, J., Price, J. & Cheng, J.Y.J. (2018) The Leader’s Guide to Corporate Culture: How to Manage the Eight Critical Elements of Organizational Life. Harvard Business Review, 96, 44-52.

Guo, S., Zhang, W. & Gao, X. (2020). Business Risk Evaluation of Electricity Retail Company in China Using a Hybrid MCDM Method. Sustainability, 12(5), 2040. https://doi.org/10.3390/su12052040.

Gürkan, G.Ç. & Ciftci, G. (2019). Developing a Supportive Culture in Digital Transformation. In Digital business strategies in blockchain ecosystems: Transformational design and future of global business (pp. 83-102). Cham: Springer International Publishing.

Hardcopf, R., Liu, G. J. & Shah, R. (2021). Lean production and operational performance: The influence of organizational culture. International Journal of Production Economics, 235, 108060.

Hartl, E. & Hess, T. (2017). The Role of Cultural Values for Digital Transformation: Insights from a Delphi Study. In Twenty-Third Americas Conference on Information Systems (pp. 1-10). https://core.ac.uk/download/pdf/301371796.pdf.

Hartl, E. (2019). A Characterization of Culture Change in the Context of Digital Transformation. 25th Americas Conference on Information Systems (AMCIS).

Hot spots movement. (2021). Your digital culture transformation. https://hsm-advisory.com/wp-content/uploads/2021/04/Your-Digital-Culture.pdf.

Junaedi, A. T., Renaldo, N., Yovita, I., Augustine, Y. & Veronica, K. (2024). Digital Culture Revolution in Improving Firm Performance in Indonesia. Journal of System and Management Sciences, 14 (1), 452-470. https://doi.org/10.33168/JSMS.2024.0126.

Kalpoe, R. (2020). Technology acceptance and return management in apparel e-commerce. Journal of Supply Chain Management Science, 1(3-4), 118–137. https://doi.org/10.18757/jscms.2020.5454.

Lardi, K. (2022). The Human Side of Digital Business Transformation. Wiley; 1st edition.

Leal-Rodríguez, A. L., Sanchís-Pedregosa, C., Moreno-Moreno, A. M. & Leal-Millán, A. G. (2023). Digitalization beyond technology: Proposing an explanatory and predictive model for digital culture in organizations. Journal of Innovation & Knowledge, 8 (3), 100409.‏ https://doi.org/10.1016/j.jik.2023.100409.

Li, N., Zhang, H., Zhang, X., Ma, X. & Guo, S. (2020). How to Select the Optimal Electrochemical Energy Storage Planning Program? A Hybrid MCDM Method. Energies, 13(4), 931. https://doi.org/10.3390/en13040931.

Melanie Pfaff, Y., Judith Wohlleber, A., Münch, C., Küffner, C. & Hartmann, E. (2023). How digital transformation impacts organizational culture – A multi-hierarchical perspective on the manufacturing sector. Computers & Industrial Engineering, 183, 109432. https://doi.org/10.1016/j.cie.2023.109432

Microsoft. (2017). Digital Culture: Your Competitive Advantage. https://news.microsoft.com/ uploads/2018/02/EEE-Insights-Report.pdf

Mohammadi, M. & Rezaei, J. (2020). Bayesian best-worst method: A probabilistic group decision making model. Omega, 96, 102075. https://doi.org/10.1016/j.omega.2019.06.001.

Pangarso, A., Winarno, A., Aulia, P. & Ritonga, D. A. (2022). Exploring the predictor and the consequence of digital organisational culture: a quantitative investigation using sufficient and necessity approach. Leadership & Organization Development Journal, 43(3), 370-385.

Pradana, M., Silvianita, A., Syarifuddin, S. & Renaldi, R. (2022). The implication of digital organisational culture on firm performance. Frontiers in Psychology, 13, 840699.‏

Rezaei, J. (2015). Best-worst multi-criteria decision-making method. Omega, 53, 49-57. https://doi.org/10.1016/j.omega.2014.11.009.

Sandelowski, M. & Barroso, J. (2007). Handbook For Synthesizing Qualitative Research. Springer Publishing.

Saputra, N. & Saputra, A.M. (2020). Transforming into Digital Organization by Orchestrating Culture, Leadership, and Competence in Digital Context. GATR Global Journal of Business and Social Science Review, 8 (4) 208 – 216. doi:10.35609/gjbssr.2020.8.4 (2).

Schuh, G. & Frank, J. (2020). Maturity-based design of corporate culture in the context of Industrie 4.0. In 2020 International Conference on Technology and Entrepreneurship-Virtual (ICTE-V) (pp. 1-8). IEEE.‏ DOI: 10.1109/ICTE-V50708.2020.9113784.

Shin, J., Mollah, M. A. & Choi, J. (2023). Sustainability and organizational performance in South Korea: The effect of digital leadership on digital culture and employees’ digital capabilities. Sustainability, 15 (3), 2027.‏ https://doi.org/ 10.3390/su15032027.

SHRM. (2024). The State of Global Workplace Culture in 2024. https://www.shrm.org/content/dam/en/shrm/research/state-of-global-workplace-culture-2024.pdf.

Singapore Management University. (2018). Cultural transformation in the digital age. https://exdmarketing.smu.edu.sg/acton/media/11523/cultural-transformation-in-the-digital-world.

Stoianova, O., Lezina, T., Ivanova, V. (2020). Corporate Culture: Impact on Companies’ Readiness for Digital Transformation. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-64642-4_2.

Tadesse Bogale, A. & Debela, K. L. (2024). Organizational culture: a systematic review. Cogent Business & Management, 11 (1). https://doi.org/10.1080/23311975.2024.2340129.

Tuukkanen, V., Wolgsjö, E. & Rusu, L. (2021). Cultural Values in Digital Transformation in a Small Company. Procedia Computer Science, 196, 3-12. https://doi.org/10.1016/j.procs.2021.11.066.

Warrick, D. (2017). What leaders need to know about organizational culture. Business Horizons, 60(3), 395-404. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2017.01.011.

Weritz, P., Braojos, J. & Matute, J. (2020). Exploring the antecedents of digital transformation: Dynamic capabilities and digital culture aspects to achieve digital maturity. AMCIS. Retrieved from https://aisel.aisnet.org/amcis2020/22.

Westerman, G., L. Soule, D., Eswaran, A. (2019). Building Digital-Ready Culture in Traditional Organizations. MIT Sloan Management Review. https://sloanreview.mit.edu/article/building-digital-ready-culture-in-traditional-organizations/

World Economic Forum. (2021). Digital Culture: The Driving Force of Digital Transformation. https://www.weforum.org/publications/digital-culture-the-driving-force-of-digital-transformation/

World Economic Forum. (2025). Future of Jobs Report. https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/

Zimmer L. (2006). Qualitative meta-synthesis: a question of dialoguing with texts. Journal of Advanced Nursing, 53 (3), 311–318. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2006.03721.x