مطالعات منابع انسانی

مطالعات منابع انسانی

طراحی الگو و تحلیل تجانس فرهنگ داده محور در صنعت نفت: رویکردی چندگانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
دانشکده مدیریت دانشگاه تهران
10.22034/jhrs.2026.577261.2559
چکیده
زمینه و هدف: با وجود سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت‌های دیجیتال در صنعت نفت ایران، تحقق داده‌محوری مستلزم تحول فرهنگی فراتر از استقرار فناوری است. این پژوهش با هدف ساخت، ارزیابی و بومی‌سازی مدل فرهنگ داده‌محور در بستر نهادی صنعت نفت ایران انجام شد.
روش: پژوهش با رویکرد کیفی و در دو مرحله انجام شد. در مرحله نخست، مرور نظام‌مند مقالات منتشرشده بین سال‌های 2000 تا 2025 در پایگاه‌های وب او ساینس و اسکوپوس صورت گرفت. پس از ارزیابی کیفی کیو وان، 69 مقاله انتخاب و از طریق تحلیل هم‌خوانی بررسی شدند. در مرحله دوم، مطالعه موردی چندگانه تبیینی در سه سازمان اصلی صنعت نفت ایران اجرا شد. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد.
یافته‌ها: ابعاد فرهنگ داده‌محور شامل ارزش‌ها، مفروضات بنیادین، مصنوعات و نمادها در صنعت نفت قابل شناسایی‌اند؛ با این حال، این ابعاد در قالبی مشروط، سلسله‌مراتبی و متأثر از ملاحظات امنیتی بروز می‌یابند. داده‌ها اغلب نقش مشروعیت‌بخش دارند و هنوز به‌طور کامل به مبنای الزام‌آور تصمیم‌گیری تبدیل نشده‌اند.
نتیجه‌گیری: داده‌محوری در صنعت نفت بیش از آنکه مسئله‌ای فناورانه باشد، پدیده‌ای نهادی و فرهنگی است. پژوهش حاضر مدلی بومی‌شده ارائه می‌دهد که با واقعیت‌های ساختاری و حکمرانی این صنعت هم‌راستاست.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Designing and Congruence Analysis of a Data-Driven Culture Model in the Oil Industry: A Multi-Method Research Approach

نویسندگان English

Marjan Rostamzad Mansour
Ali Asghar Pourezzat
Abbas Nargesiyan
Mohammadreza Esmaeili Givi
University of Tehran
چکیده English

Background & Purpose:

Despite substantial investments in digital infrastructure within Iran’s oil industry, achieving data-drivenness requires cultural transformation beyond technological deployment. This study aimed to construct, evaluate, and contextualize a data-driven culture model within the institutional setting of Iran’s oil sector.
Methodology:
A qualitative two-phase design was adopted. First, a systematic review of articles published between 2000 and 2025 in Web of Science and Scopus was conducted. After Q1 quality screening, 69 articles were analyzed through congruence analysis. Second, an explanatory multiple-case study was carried out across three major oil-sector organizations. Data were collected through document analysis and semi-structured interviews.
Findings:
Core dimensions of data-driven culture values, underlying assumptions, artifacts, and symbols are identifiable within the oil industry; however, they manifest in a conditional, hierarchical, and security-oriented form. Data often serve a legitimizing role rather than functioning as binding foundations for decision-making.
Conclusion: Data-drivenness in the oil industry is primarily an institutional and cultural phenomenon rather than merely a technological one. The study proposes a contextualized model aligned with the structural and governance realities of this strategic public sector.

کلیدواژه‌ها English

Data-driven culture
Oil industry
Hatch model
Data governance
Congruence analysis
Multiple-case study

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 اردیبهشت 1405

  • تاریخ دریافت 05 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 13 اسفند 1404