طراحی و تبیین مدل مفهومی شهروند گرایی سازمانی (مطالعه موردی شرکت سنگ آهن مرکزی ایران - بافق)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه پیام نور، یزد، ایران.

2 دانشیار، دانشگاه پیام نور، ساختمان مرکزی، تهران، ایران.

3 استادیار، دانشگاه پیام نور، اراک، ایران.

4 مربی، دانشگاه پیام نور، بافق، ایران- دانشجوی دکتری مدیریت دولتی- رفتار سازمانی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

امروزه تکامل تاریخی در حوزه مدیریت و سازمان، به لحاظ تئوری و عملی، تحت تأثیر نیرویی قدرتمند قرار گرفته است؛ این نیروی عظیم شهروند گرایی سازمانی می‌باشد. از آن جا که شهروند گرایی سازمانی، با افزایش صداقت، اعتماد و تعهد در محیط کار، با بالا رفتن احساس تکامل شخصی و بالندگی کارکنان پیوند خورده است، چالش قرن بیست و یکم تلقی شده، این تحقیق با نگاهی عمیق و ژرف به مسائل و مشکلات منابع انسانی و سازمانی قصد دارد با بررسی مفهوم شهروند گرایی سازمانی و تبیین عوامل تاثیرگذار بر آن، با بهره گیری از نظر خبرگان و کارشناسان به مدل سازی مفهومی شهروند گرایی سازمانی در شرکت سنگ آهن مرکزی ایران- بافق بپردازد. تحقیق حاضر بر مبنای هدف، کاربردی است. جامعه آماری این تحقیق،کارکنان شرکت سنگ آهن مرکزی ایران - بافق و روش نمونه گیری آن، تصادفی طبقه‌ای است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها در این تحقیق از تحلیل‌های مدل سازی معادلات ساختاری، تحلیل مسیر، تحلیل عاملی، آزمون همبستگی اسپیرمن، رگرسیون چندگانه، آزمون کولموگروف- اسمیرنوف،آزمون کایزر و بارتلت، آزمون دوجمله ای، آزمون خی دو، آزمون فریدمن و تکنیک دلفی بهره استفاده شده است. نتایج تحقیق حاکی از تاثیر مستقیم و غیر مستقیم عوامل دموگرافیک/ ویژگی‌های شخصیتی، عوامل زمینه‌ای، ساختاری و رفتاری بر شهروند گرایی سازمانی و تایید فرضیه‌های هشت گانه تحقیق است.

کلیدواژه‌ها


توره، ناصر(1385) شناخت عوامل رفتار شهروندی و بررسی ارتباط آن با عملکرد سازمانی، پایان نامه، دانشگاه تهران، پردیس قم.

رفعتی آلادشتی، کبری(1387) بررسی رابطه تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در شرکت نفت و گاز پارس، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.

زارع، حمید(1389) رفتارهای شهروندی در جامعه دینی، مجله فلسفه دین، سال هفتم، شماره هفتم.

زارعی متین، حسن؛ جندقی، غلامرضا و توره، ناصر(1385) شناخت عوامل رفتار شهروندی سازمانی و بررسی ارتباط آن با عملکرد سازمانی، فرهنگ مدیریت، سال چهارم، شماره 12،31-63.

فانی، علی اصغر، محمدی؛ جیران، آذر؛ عادل و فتحی، سعید(1390) تبیین الگوی رابطه بین تنیدگی و رفتار شهروندی سازمانی با رویکرد فراتحلیل، مجله پژوهش‌های مدیریت عمومی، سال چهارم، شماره12 ، 32-31.

قلی پور، آرین و حسنی کاخکی، احمد(1386)رفتار شهروند سازمانی؛ گامی دیگر در جهت بهبود عملکرد سازمان در قبال مشتری، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره45، 115ـ 145

Alicia, S.M.Leung (2008) Matching Ethical Work Climate to In.role & Extra.ROLE Behaviors in a Collective Work Setting, Jornal of Business Ethics,79:43-55

Ang, Soon, Dye Linn, Van & Begley, Thomas (2003) The Employment Relationship of Foreign Workers Versus Local Employees: A Field Study of Organizational Justice, Job Satisfaction, Performance & Organizational Citizenship Behavior, Journal of Organizational Behavior, No. 24, pp.561-583.

Barbuto,J., Brown, L., Wilhite, M., & Wheeter, D. (2001) Justify the Underlying Motives of Organizational Citizenship Behavior; A Brief Study of Agricultural Co.op Workers.

Becton, J. Bret, William F., Giles & Mike Schraeder (2008) Evaluating & Rewarding OCBs: Potential Consequences of Formally Incorporting Organisational Citizenship Behavior in Performance Appraisal & Reward Systems, Employee Relations, Vol.30, No.5, 494-514

Burtone, Christie(2003) An Empirical Investingation of The Interrelationships of Organizational Citizenship Behaviors; For The Degree of P.H.D., The George Washington University, pp1-51.

Castro Barroso Cameron, Martin Armario Enrique & Martin Ruiz David (2004) The Influence of Employee Organizational Citizenship Behavior on Customer Loyalty, International Journal of Service Industry Management, Vol.15, No.1,pp.27-53.

Cohen, Aaron & Yardena kol (2004) Professionalism & Organizational Citizenship Behavior, An Empirical Examination Among Israeli Nurses, Journal of Managerial Psychology, Vol.19 No.4.

Eric G. Lambert., Nancy L. Hogan & Marie L. Griffin (2008) Being the Good Soldier: Organisational Citizenship Behavior & Commitment Among Correctional Staff, Criminal Justice & Behavior, Vol.35,No.1,56-68

Farh J.L., Zhong C.B. & Organ D.W. (2004) Organizational Citizenship Behavior in The People's Republic of China, Journal of Organization Science, Vol.15, pp.241-253.

Guye Pare & etal. (2005) The Role of Organizational Commitment & Citizenship Behaviors in Understanding Relations Between Human Resource Practices & Turnover Intention of Its Personnel Cahier Digress, pp.1-7.

Hodson, Randy, February (2002) Management Citizenship Behavior & ht Consequences, Work & Occupations. Vol.29,No.1,64-96

Hossam M. Abu Elanain (2008) An Investigation of the 0 of Openness to Experience & Organizational Citizenship Behavior, Journal of American Academy of Business, Vol.13, No.1,72-78

Mackenzie S.B., Podsakoff P.M. & Rich G.A. (2001) Transformational & Transactional Leadership & Sales Person Performance, Journal of Academy of Marketing Science, No.29, pp.396-410.

Manz, Charles C., Cameron, K. S., Manz, Karen P., Marx, Robert D.  and Neal, Judi (2008). The Virtuous Organization: Insights from Some of the World Leading Management Thinkers. World Scientific Publishing Company.

Morrison, Elizabeth W. (1994) Role Definitions & Organizational Citizenship Behavior: The Importance of The Employees Perspective, Academy of Management Journal, Vol.37, No.6, Vol.37, pp.1543-1567.

Neron, P.Y. & Norman, W. (2008) Citizenship INC. Do We Really Want Businesses to Be Good Corporate Citizens?, Journal of Business Ethics Quarterly, Vol.18, No.1, pp.1-26.

Netemeyer R.G., Boles J.S., Mckee D.O. & McMurrian R. (1997) An Investigation Into The Antecedents of Organizational Citizenships Behaviors in A Personal Selling Context, Journal of Marketing, Vol.61, No.3, pp.85-98.

Oplatka, Izhar (2009) Organizational Citizenship Behavior in Teaching: The Consequences for Teachers, Pupils & The School, International Journal of Educational Management, Vol.23, No.5.

Organ, D.W. (2005) Organizational Citizenship Behavior in The Context of Organization Theory, Journal of pxd, p.46.

Peng, J.C. & Chiu, S.F. (2010) An Integrative Model Linking Feedback Environment & Organizational Citizenship Behavior, The Journal of Social Psychology,Vol.150, No.6, pp.582-607.

Robbins, Stephen P (2005) Essentials of Organizational Behavior, Eighth Edition, Prentice. Hall.

Robbins, Stephen P., Judge, Timothy A.(2007) Organizational Behavior, Twelfth Edition, Prentice. Hall.

Seligman, M. E. P. and Csikszentmihalyi, M (2000). Positive psychology: an introduction. American Psychologist 55, 5–14.

Vigoda, Eran & Angert, Larisa (2009) Goal Setting Theory, Job Feedback & Organizational Citizenship Behavior: Lessons From a Longitudinal Study, Basic & Applied Social Psychology Journal, Vol.29, No.2, pp.119-128.