مطالعه تطبیقی عوامل مؤثر بر بهره‌وری منابع انسانی در سازمان‌های علمی و فناورانه کشورهای منتخب و ارزیابی مؤلفه‌ها در جهاد دانشگاهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه مدیریت توسعه پژوهشکده توسعه و برنامه ریزی جهاد دانشگاهی، تبریز، ایران

2 استادیار گروه مدیریت توسعه پژوهشکده توسعه و برنامه ریزی جهاد دانشگاهی، تبریز، ایران

3 کارشناسی ارشد مهندسی صنایع، پژوهشکده توسعه و برنامه ریزی جهاد دانشگاهی، تبریز، ایران

چکیده

زمینه و هدف: بهره‌وری منابع انسانی به عنوان مهم‌ترین سرمایه سازمان می‌تواند ارتقای بهره‌وری و تعالی سازمانی را تسریع کند. هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر بهره‌وری منابع انسانی در سازمان‌های علمی و فناورانه کشورهای منتخب (آلمان، انگلستان، ترکیه، تایوان و کره جنوبی) و ارزیابی عوامل شناسایی‌شده در جهاد دانشگاهی است.
روش‌شناسی: ابتدا با استفاده از رویکرد مطالعات تطبیقی و بهره‌گیری از تجربیات سازمان‌های علمی و فناورانه کشورهای منتخب به شناسایی و ارزیابی مهم‌ترین مؤلفه‌های سازنده بر بهره‌وری منابع انسانی پرداخته و سپس برای بررسی روابط بین هر یک از مؤلفه‌های شناسایی‌شده از تکنیک معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق مدیران و معاونان دارای تجربه در جهاد دانشگاهی بوده که به روش نمونه‌گیری هدفمند، 57 نفر از آنان انتخاب و از نظرات آنان استفاده شده است. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نوع توصیفی - پیمایشی است.
یافته‌ها: مؤلفه‌های حمایت سازمانی، آموزش و یادگیری، فرهنگ سازمانی، رضایت شغلی، انگیزه کارکنان، ساختار سازمانی، رهبری و مدیریت کارا و اثربخش، رقابت‌پذیری و خلاقیت و نوآوری به ترتیب از اهمیت و تأثیرگذاری بالایی در بهره‌وری منابع انسانی در سازمان‌های علمی و فناورانه برخوردار هستند.
نتیجه‌گیری: مدیران سازمان‌های علمی و فناورانه می‌توانند با بهبود، اصلاح و تغییر این عوامل بر بهره‌وری سازمان خود بیفزایند و متناسب با نیازهای خود در ایفای مأموریت خطیر خود، اهداف سازمانی خود را به گونه‌ای مطلوب محقق سازند.

کلیدواژه‌ها


انصاری، رضا و کزازی، ابوالفضل (1391)، طراحی الگوی عوامل درون‌سازمانی مؤثر بر موفقیت سازمان‌های پژوهش و فناوری در ایران (مطالعه موردی: جهاد دانشگاهی)، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال 6، شماره 23، صص 1-26.

انصاری، رضا و سلطان‌زاده، جواد (1392)، مطالعه تطبیقی سازمان‌های پژوهش و فناوری منتخب و درس‌هایی برای ایران، راهبرد فرهنگ، شماره 21، صص 205-173.

آقایی، رضا، آقایی، میلاد و آقایی، اصغر (1394)، بررسی عوامل مؤثر بر بهره‌وری منابع انسانی با استفاده از مدل BSC، فصل‌نامه مدیریت منابع انسانی، سال هفتم، شماره 4، صص 15-28.

بهادری، محمدکریم، تیمورزاده، احسان و ماستری فراهانی، حسین (1392)، مؤلفه‌های تأثیرگذار بر افزایش بهره‌وری منابع انسانی در یک سازمان بهداشت و درمان نظامی، طب نظامی، دوره 15، شماره 1، صص 75-86.

تقی‌زاده، هوشنگ، ابراهیمی، رحیم و شکری، عبدالحسین (1393)، مقایسه و اولویت‌بندی بهره‌وری منابع انسانی حوزه‌های دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز با استفاده از تکنیک ویکور، مدیریت بهره‌وری، سال هشتم، شماره 31، صص 75-100.

سوزنچی کاشانی، ابراهیم و بابایی، علی (1395)، بررسی تطبیقی سازمان‌های مدیریت پژوهش و فناوری، مطالعه موردی چند کشور در بستر نظام ملی نوآوری با رویکرد محدود، موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، چاپ اول، تهران.

صیادی، سعید، چمنی فرد، راحله و امین، نیک پور (1394)، نقش میانجی رضایت شغلی کارکنان در رابطه بین سرمایه‌های فکری و بهره‌وری منابع انسانی (موردمطالعه: بانک تجارت، منطقه شمال غرب، شهر تهران)، مدیریت بهره‌وری ، سال نهم، شماره 34، صص27 – 44.

فاتحی، زمانعلی (1390)، جهاداقتصادیوافزایش بهره‌وری، اداره تحقیقات و کنترل ریسک، بانک سپه، تهران، صص 1-32.

فروزانفر، منا و ابراهیم‌زاده سپاسگزار، صمد محمد (1396)، بررسی عوامل سازمانی مؤثر بر ارتقای بهره‌وری کارمندان در سازمان‌های پزوژه محور صنعت ساخت، مجله مدیریت توسعه و تحول، دوره 30، صص 61-69.

میرزائی، مهدی (1396)، بررسی عوامل مؤثر بر ارتقای بهره‌وری منابع انسانی با تأکید بر مدیریت دانش (مطالعه موردی کارمندان شهرداری منطقه 4)، سومین همایش ملی و بین‌المللی مدیریت و حسابداری ایران، صص 1-10.

ویسی، غلامرضا و سفیدرو، صفر (1393)، آموزش و ارتقای بهره‌وری درمراکز پژوهشی علوم انسانی، نشریه مطالعات آموزشی، مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ارتش، سال 2، شماره اول، صص 11-17.

Arulrajah, A.A. (2017), Productivity and Quality Management through Human Resource Management: A Systematic Review, International Review of Management and Business Research, Vol. 6, Issue, 2, Pp. 419-428.

Aithal, S. and Kumar, S. (2016), Theory A for Optimizing Human Productivity, IRA-International Journal of Management & Social Sciences, Vol. 4, Issue. 3, 526-535.

Ahmad, N., Othman, S.N. and Mad Lazim, H. (2014), A Review of Technological Capability and Performance Relationship in Manufacturing Companies, International Symposium on Technology Management and Emerging Technologies, 192-198.

Arshad, M. N., & Ab Malik, Z. (2015), Quality of human capital and labor productivity: a case of Malaysia, International Journal of Economics, Management and Accounting, 23(1), 37-55.

Annabi, N. (2017), Investments in education: what are the productivity gains, Journal of Policy Modeling, 39, 499-518.

Dukec, D. and Miroslav, S. (2017), the Effect of Human Capital on Labour Productivity: A Case Study of Hilding Anders Ltd, Education For Entrepreneurship, Vol. 7, No.1, pp. 9-19.

Ekienabor, E.E. (2016), Impact of Job Stress on Employees' Productivity and Commitment, International Journal for Research in Business, Management and Accounting, 2(5), 124-135.

Geyik, E.U., Yetkin Aker, D., Arun, K. & Günaydın, D. (2016), Porter’s Theory, Innovation and Local Productivity: A Meta-Analysis For Turkey, Scientific Cooperations 2nd International Conference On Social Sciences, Istanbul-turkey, pp. 112-121.

Haghighatian, M. and Ezati, Y. (2015), An investigation into Effective Factors on Human resources productivity (Case Study: Region 11, Islamic Azad University, Iran), Social and Behavioral Sciences, no. 205, pp. 601-607.

Korkmaz, S. and Korkmaz, O. (2017), The Relationship between Labor Productivity and Economic Growth in OECD Countries, International Journal of Economics and Finance, 9(5), 71-76.

Menon, S.A. (2015), HRM in Higher Education: The Need of the Hour, IOSR Journal of Research & Method in Education, vol. 5, no. 6, pp. 12-14.

Mirafshar, B., Babaei, M. R., Rostamy Roochi, E., Rashidi, A. and Pourahad, V. (2017), Effective indicators in human capital productivity of urban management organization, International Journal of Human Capital Urban Manage, 2(2), 139-146.

Park, H. W., & Leydesdorff, L. (2010). Longitudinal trends in networks of university–industry–government relations in South Korea: The role of programmatic incentives. Research policy, 39(5), 640-649.‌

Sakhrekar, S., & Deshmukh, R. (2014), Impact of Organizational Culture on Employees: Concise Study of Literature, International Journal of Organizational Behaviour & Management Perspectives, 3(4), pp. 124-129.

Shaker Ardakani, M., Abzari, M., Shaemi, A., & Fathi, S. (2016). Diversity management and human resources productivity: Mediating effects of perceived organizational attractiveness, organizational justice and social identity in Isfahan’s steel industry. Iranian Journal of Management Studies, 9(2), 407-432.