نقش میانجی سکوت سازمانی در تأثیر تحلیل‌رفتگی شغلی بر تصمیم‌گیری سازمانی (مورد مطالعه: بانک مسکن استان تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

10.22034/jhrs.2019.102769

چکیده

زمینه و هدف: تحلیل‌رفتگی و سکوت سازمانی در شمار مهم‌ترین نگرانی‌های مدیریت منابع انسانی امروزین به شمار می‌روند که پیامدهای ناگواری برای سازمان به همراه دارند. برای افزایش شناخت موجود در این زمینه پژوهش حاضر تأثیر تحلیل‌رفتگی شغلی بر کیفیت تصمیم‌گیری سازمانی را با میانجی‌گری سکوت سازمانی بررسی می‌کند.
روش‌شناسی: روش این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نوع توصیفی- پیمایشی است. جامعۀ آماری آن را ریاست، معاونت و پایه‌وران شعب بانک مسکن استان تهران تشکیل می‌دهند که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای 296 نفر از آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از معادلات ساختاری به کمک نرم‌افزار اس.پی.اس.اس و لیزرل انجام شده است.
یافته‌ها: تحلیل‌رفتگی و سکوت سازمانی با هم رابطۀ مستقیم دارند. همچنین تحلیل‌رفتگی شغلی و و هر سه مؤلفۀ آن (تحلیل‌عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش موفقیت فردی) هم به صورت مستقیم و هم از طریق سکوت سازمانی بر کیفیت تصمیم‌گیری سازمانی تأثیر منفی دارد.
نتیجه‌گیری: با افزایش تحلیل‌رفتگی در سازمان کیفیت تصمیم‌گیری افول می‌کند و این کاهش در صورت وجود سکوت سازمانی شدیدتر هم می‌شود. در واقع کارکنان تحلیل‌رفته برای مشارکت فعالانه در تصمیم‌گیری‌های سازمانی تمایلی ندارند.

کلیدواژه‌ها


الوانی، سیدمهدی (1378). تصمیم‌گیری و تعیین خط مشی دولتی (چاپ هفتم). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

امیرخانی، امیرحسین؛ قلعه آقابابائی، فرشته (1396). بررسی تأثیر سکوت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی. مطالعاتمدیریت (بهبودوتحول). س 26، شماره 85، صص 109-124.

امیری، مجتبی؛ اسدی، محمدرضا؛ دلبری راغب، فاطمه (1390). بررسی وضعیت فرسودگی شغلی در میان کارکنان بانک و ارائه راهکارهای بهبود وضعیت آن. مدیریت بازرگانی. دوره 3، ش 7، ص 37-56.

آهنچیان، محمدرضا؛ عصارودی، عبدالقادر (1394). ارتباط سبک تصمیم‌گیری و یادگیری خودراهبر در دانشجویان هوشبری. علوم مراقبتی نظامی، س 2. ش 1. صص 24-33.

بزرگ‌نیا حسینی، فاطمه؛ عنایتی، ترانه (1393). رابطۀ سکوت سازمانی با عملکرد کارکنان دانشگاه. فصلنامۀ اخلاق در علم رفتاری، س 9، ش 4، صص 1-10.

تجری، حمیدرضا؛ بهرام زاده، حسینعلی؛ گرجی، محمدباقر؛ بسطامی، طاهره (1393). بررسی نقش میانجی‌گری فرسودگی شغلی بر رابطه بین کیفیت زندگی کاری و بهبود عملکرد کارکنان شعب بانک کشاورزی استان گلستان. کنفرانس ملی تحقیق و توسعه در هزاره سوم.

ثابت، رازقی؛ هاشمی. (1396). ارائه مدل معادلات ساختاری متغیرهای روانشناختی مؤثر بر کاهش سکوت‌سازمانی. روش‌ها و مدل‌های روانشناختی، س 8 (28)، ش 2، ص 1-18.

حیدری، حمیدرضا؛ محمدی مقدم، یوسف (1396). بررسی نقش واسطه‌گری فرسودگی شغلی در ارتباط بین ارزش‌های کاری و رفتار شهروندی سازمانی. مدیریتمنابعدرنیرویانتظامی، س 5، ش 1.

راستگو، ناهید؛ حرفه دوست، منصور؛ خیرجو، اسماعیل (1395). اثربخشی آموزش گروهی ذهن آگاهی بر فرسودگی شغلی، رضایت شغلی و برخی نشانگان آسیب‌شناسی روانی معلمان. فصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، 4(7)،صص 179-198.

راشدی، وحید؛ فروغان، مهشید؛ حسینی، محمدعلی (1391). بررسی رابطه فرهنگ سازمانی با فرسودگی شغلی کارکنان بهزیستی استان تهران. مدیریتارتقایسلامت، دوره 1، شماره 2.

زارعی متین، حسن (1393). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته (چاپ دوم). تهران: نشر آگه.

زارعی، رضا؛ کشاورز، حسین (1395). رابطه بین استرس شغلی و فرسودگی شغلی با سکوت سازمانی معلمان مقطع ابتدایی شهرستان خرامه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.

زردشتیان، شیرین؛ حسینی، مریم؛ کریمی، جواد (1396). اثر فلات‌زدگی شغلی بر تمایل به ترک خدمت با ملاحظه نقش میانجی فرسودگی شغلی در دبیران تربیت‌بدنی استان کرمانشاه. مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش،4 (15)، صص61-69.

ساعتچی، محمود (1388). بهداشت روانی در محیط کار: با تآکید بر فشار روانی و فرسودگی شغلی(چاپ دوم). تهران: نشر ویرایش.

سیدنقوی، میرعلی؛ رفعتی آلاشتی، کیمیا (1394). مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته (چاپ چهارم). تهران: نشر مهکامه.

شجاع فرد، جواد؛ پورصادق، ناصر؛ شهرآشوب، قاسم؛ زنگیشه، سحر (1393). رابطة فرسودگی شغلی و تاب‌آوری در پرسنل فوریت‌های پزشکی شهر تهران. فصلنامه علمی امداد و نجات. 6 (2). صص 58-67.

طاهری، محبوبه؛ گرجی، محمدباقر (1392). بررسی رابطه فرسودگی شغلی و کیفیت خدمات در بانک رفاه استان گلستان. کنفرانس ملی حسابداری، مدیریت مالی و سرمایه‌گذاری.

طاهری یخفروزانی، فاطمه؛ بهلولی زیناب، نادر؛ سرمست، بهرام (1394). ارائه الگوی بهینه تصمیم‌گیری مبتنی بر مدل اجتماعی تصمیم‌گیری در سازمان‌های دولتی. فصلنامه مجلس‌ و راهبرد. س 22. ش82.

عسگری نژاد، منیره (1396). بررسی رابطه نقش تصمیم‌گیری مدیران با فرسودگی شغلی کارکنان. پژوهش در علوم انسانی و مطالعات اجتماعی.29 آذر 1396. مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیمای تهران.

قنبری، سیروس؛ بهشتی‌راد، رقیه (1395). بررسی تأثیر سکوت سازمانی بر کاهش کار تیمی و عملکرد سازمانی بر اساس کارت امتیازی متوازن (BSC) (مطالعه موردی: کارکنان دانشگاه رازی کرمانشاه). جامعه‌شناسی کاربردی، س 27، ش 4، صص 47-60.

کشته گر، عبدالعلی؛ جودزاده، مهتا؛ فردین، مرضیه؛ راشکی قلعه‌نو، مهین (1393). بررسی تأثیر فرسودگی شغلی و اعتیاد به کار بر تعهد سازمانی. پژوهش‌های مدیریت دولتی، ش 25، س 7، صص 167-188.

محسنی،سحر؛ کهکی، فاطمه؛ آهویی، مهشید؛ ثناگو، اکرم؛ حسین زهی، مهدی؛ میرشکاری، لیلا (1395). رابطه بین سکوت و تعهد سازمانی با فرسودگی شغلی کارکنان علوم پزشکی. فصلنامه نسیم تندرستی، 5(2)، صص54-61.

مرویان حسینی، زهرا؛ لاری دشت بیاض، محمود (1394). بررسی نقش فرسودگی شغلی در رابطه بین استرس و عملکرد شغلی حسابرسان.‌ حسابداریسلامت، سال چهارم، شماره اول (11). صص 57-80.

معتمدجهرمی، محدثه؛ عباس‌زاده، عباس؛ جلالی، طیبه (1396). ارتباط فرسودگی شغلی و نقش حمایت از بیماران در پرستاران بخش‌های مراقبت ویژه. مجله اخلاق پزشکی،11(40)، صص29-37.‌

مهاجران، بهناز؛ دیوبند، افشین (1396). الگوی علّی ارتباط سبک رهبری اخلاقی، عدالت سازمانی ادراک‌شده و سکوت سازمانی در میان کارکنان اداری دانشگاه ارومیه. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی. دوره نهم. ش 30، صص 73-90.

نوه ابراهیم، عبدالرحیم؛ یوسفی، فرزانه (1395). عوامل مؤثر بر سکوت سازمانی، مانع ایجاد کارآفرینی سازمانی.‌ رهیافتی نو در مدیریت آموزشی. ش 2، س 7، صص 133-156.

Acaray, A. & Akturan, A. (2015). The relationship between organizational citizenship behaviour and organizational silence. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 207, 472-482.

Akın, U. & Ulusoy, T. (2016). The relationship between organizational silence and burnout among academicians: a research on Universities in Turkey. International Journal of Higher Education, 5(2), 46.

Cheng, J. C. & Yi, O.yang (2018). Hotel employee job crafting, burnout, and satisfaction: The moderating role of perceived organizational support. International Journal of Hospitality Management, 72, 78-85.

Day, A. Crown, S. N. & Ivany, M. (2017). Organisational change and employee burnout: The moderating effects of support and job control. Safety science,100, 4-12.

Elshaer, N. S. M. Moustafa, M. S. A. Aiad, M. W. & Ramadan, M. I. E. (2017). Job Stress and Burnout Syndrome among Critical Care Healthcare Workers. Alexandria Journal of Medicine.

Freadenberger J.J.(1975). The staff burnout syndrome in alternative institutions. Psychiatry, Theory, Research and practice. Vol 12, No.1.

Guo, L. Decoster, S. Babalola, M. T. De Schutter, L. Garba, O. A. & Riisla, K. (2018). Authoritarian leadership and employee creativity: The moderating role of psychological capital and the mediating role of fear and defensive silence. Journal of Business Research, 92, 219-230.

Jiao, W. Wu, A. & Wang, L. (2018). Correlation between Emotion and Job Burnout Decision-making Quality Based on Cognitive Neuroscience. NeuroQuantology, 16(5).

Karaca, H. (2013). An exploratory study on the impact of organizational silence in hierarchic organization: Turkish national police case. European Scientific Journal,edition vol.9, No.23 ISSN: 1857 – 7881 (Print) e - ISSN 1857- 7431.

Lindner, F. & Rose, J. (2017). No need for more time: Intertemporal allocation decisions under time pressure. Journal of Economic Psychology, 60, 53-70.

Masiero, M. Cutica, I. Russo, S. Mazzocco, K. & Pravettoni, G. (2018). Psycho‐cognitive predictors of burnout in healthcare professionals working in emergency departments. Journal of clinical nursing.

Maslach, C, Jackson, S (1981). The measurement of experienced burnout, Journal of Occupational Behaviour, No.11, pp: 99-113.

Maslach C, Leiter M.P (2005). Reversing Burnout: How to rekindle your Passion for your work. Standford Social Innovation Review, Graduateschool of Business.

Morrison, E & Milliken, F(2000). Sound of Silence, academy of management review, vol. 25, pp.31-35.

Nursalam, N. Fibriansari, R. D. Yuwono, S. R. Hadi, M. Efendi, F. & Bushy, A. (2018). Development of an empowerment model for burnout syndrome and quality of nursing work life in Indonesia. International Journal of Nursing Sciences.

Olcum, D. & Titrek, O. (2015). The effect of school administrators’ decision-making styles on teacher job satisfaction. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 197, 1936-1946.

Phillips, J. D. He, A. S. Lizano, E. L. Rienks, S. & Leake, R. (2018). Examining internal and external job resources in child welfare: Protecting against caseworker burnout. Child abuse & neglect, 81, 48-59.

Pinder, C. and Harlos, H.(2001), “Employee silence: quiescence and acquiescence as responses to perceived injustice” Research in personnel and Human Resource Management, Vol.20,pp.69-331.

Portoghese, I. Galletta, M. Leiter, M. P. Cocco, P. D’Aloja, E. & Campagna, M. (2017). Fear of future violence at work and job burnout: A diary study on the role of psychological violence and job control. Burnout research, 7, 36-46.

Scott, S. G. & Bruce, R. A. (1995). Decision-making style: The development and assessment of a new measure. Educational and psychological measurement, 55(5), 818-831.

Singh, V. & Singh, M. (2018). A Burnout Model of Job Crafting: Multiple Mediator Effects on Job Performance. IIMB Management Review.

Sokka, L. Leinikka, M. Korpela, J. Henelius, A. Ahonen, L. Alain, C & Huotilainen, M. (2016). Job burnout is associated with dysfunctions in brain mechanisms of voluntary and involuntary attention. Biological psychology, 117, 56-66.

Vakola, Maria; Bouradas, Dimitris (2005) "Antecedents and consequences of organisational silence: an empirical investigation", Employee Relations, Vol. 27 Iss: 5, pp.441 – 458.

Van Dyne, Linn, Soon Ang, and Isabel C Botero.(2003). “Conceptualizing Employee Silence and Employee. Journal of Management Studies.40, no. 6: 1359-1392.

Yang, F. Li, X. Zhu, Y. Li, Y. & Wu, C. (2017). Job burnout of construction project managers in China: A cross-sectional analysis. International Journal of Project Management, 35(7), 1272-1287.

Zehir, C. & Erdogan, E. (2011). The association between organizational silence and ethical leadership through employee performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 24, 1389-1404.‌